25/2014

Powrót na stronę główną
Świat

Podemos znaczy chcieć coś zmienić

Podemos po hiszpańsku znaczy damy radę lub możemy. Są objawieniem ostatnich wyborów do Parlamentu Europejskiego. Zdobyli w nich 8% głosów i pięć mandatów. Mówią o sobie, że nie są antyeuropejscy – sprzeciwiają się natomiast sposobowi, w jaki Unia Europejska była kierowana przez ostatnie lata. W kraju upominają się o tradycje republiki – pokonanej w 1939 r. przez faszyzujący reżim gen. Franco. Protestują przeciwko skorumpowanym elitom i nieudolnej walce z kryzysem, która zmusza młodych Hiszpanów, aby w poszukiwaniu pracy wyjeżdżali za granicę, bo u siebie mogą co najwyżej za grosze podawać piwo i tapas bogatym turystom z północy Europy. Mimo braku funduszy i struktury Podemos zdobyli ponad 1,2 mln głosów. W Madrycie stanowią trzecią co do wielkości siłę polityczną.

Świat

Mundial pod okiem dronów

Z 50 tys. zabójstw rocznie Brazylia zajmuje wysokie miejsce na liście państw niebezpiecznych. W samym Rio de Janeiro rocznie dochodzi do 1,2 tys. zabójstw (dane z 2012 r.). Przestępczość powiązana jest z istnieniem faweli, w których kwitną biznes narkotykowy i nielegalny handel bronią, a grupy przestępcze wprowadziły własny system władzy. Na stadionach dochodzi do strzelanin. Dlatego wydatki na zapewnienie odpowiedniej ochrony kibicom podczas mundialu mają sięgnąć rekordowych 600 mln euro. Uczestników piłkarskiego święta chroni 170 tys. policjantów, żołnierzy i agentów służb specjalnych, znaczna część w Rio de Janeiro. Na terenie 12 faweli leżących w bezpośrednim sąsiedztwie Maracany powołano dwie specjalne „pacyfikacyjne” jednostki policji. W dzielnicach nędzy w Rio na stałe działa już 36 takich jednostek. Ponadto brazylijskie władze zdecydowały się na wykorzystanie dronów, które wypożyczono od armii izraelskiej.

Sport

Nie znają dnia ani godziny

Dobry fachowiec, ale nie pasuje do koncepcji prezesa. Bo na ogół prezes wcale nie pomaga w robocie i kształtowaniu szkoleniowej wizji, ale trener musi się dostosować do reguł gry szefa klubu. Niestety, trudno nadążyć za tym, w co klubowi bossowie grają, a dokładniej pogrywają. Jedno jest pewne – próżno tu szukać jakichś klarownych zasad. Nawet niezłe miejsce i dobre wyniki w ligowej tabeli nie wystarczają, by trener mógł się obronić. W zaledwie czterech klubach Ekstraklasy nie zmieniono trenera przez cały sezon. Dlaczego w naszej lidze tak często zmienia się trenerów? Działacze ekstraklasowych klubów wychodzą chyba z założenia, że łatwiej jest zwolnić szkoleniowca, niż wymienić pół kadry zespołu. Ale częste zwalnianie szkoleniowców do niczego nie prowadzi.

Kraj

Mandaty dla Białorusinów

23 czerwca sejmik województwa podlaskiego zajmie się propozycją marszałka Jarosława Dworzańskiego dotyczącą nowych okręgów wyborczych. Zamiast pięciu mają być cztery. Ostatni, czwarty, zgodnie z Kodeksem wyborczym ma dawać fory mniejszościom narodowym, które w zwartej grupie zamieszkują kilka powiatów. Nie wszystkim to się podoba. W nowym okręgu wyborczym do zdobycia ma być dziewięć mandatów. Nowy okręg ma objąć aż sześć powiatów: białostocki, hajnowski, bielski, siemiatycki, wysokomazowiecki i zambrowski.

Kraj

UFO na Mazurach (2)

Jezioro Łaśmiady zagrożone Obrona jeziora Łaśmiady przed decyzjami starostwa w Ełku rozkręca się. Dziennikarskie śledztwo też. Bo okazuje się, że Krzysztof Piłat, starosta ełcki, ma problemy nie tylko z ekologią. I to problemy głębokie jak woda w Łaśmiadach. Kontrola

Wywiady

Prawo przed wiarą – rozmowa z dr n. med. Grzegorzem Południewskim

Konflikt sumienia zaczyna być sprzeczny z interesem pacjenta Dr n. med. Grzegorz Południewski – specjalista w dziedzinie ginekologii i położnictwa Pod „Deklaracją wiary lekarzy katolickich i studentów medycyny w przedmiocie płciowości i płodności ludzkiej” podpisało się 3 tys. lekarzy

Obserwacje

Hospoda, terapia dla Czecha – rozmowa z Piotrem Gawlińskim

Hospoda łączy kilka funkcji – centrum kultury, miejsca spotkań, kościoła, odskoczni od rzeczywistości. Ludzie spędzają tu dużo czasu, większość życia. Jeśli przychodzimy regularnie do pewnych miejsc, np. do hospody Pod Złotym Tygrysem w sercu Starego Miasta, szybko zaczynamy się orientować, że o godz. 17 przy niezmiennie tym samym stole pojawia się ten sam jegomość. Może się okazać, że przychodzi tak od 40 lat. Hospoda to miejsce spotkań, to też w pewnym sensie kozetka terapeutyczna, gdzie można się wygadać, wyżalić. Na szefa, kolegów z pracy, żonę – mówi Piotr Gawliński, politolog od kilku lat mieszkający w Pradze. – Czesi piwo traktują jak lekarstwo. Piją go najwięcej na świecie – 144 l na głowę rocznie. Piwo z sokiem? Dla Czecha to niepojęte.

Świat

Jaśminowy sukces

W Tunezji wszystko się zaczęło i wygląda na to, że jedynie tam może się udać zbudowanie sprawniejszego, sprawiedliwszego i w miarę demokratycznego państwa. Co wcale nie oznacza, że transformacja ustrojowa – zapoczątkowana jaśminową rewolucją z przełomu lat 2010-2011 – jest pasmem sukcesów. O tym, że nie jest, świadczy zeszłoroczny kryzys polityczny, z którego ledwie udało się wykaraskać. W kryzysie gospodarczym Tunezyjczycy nadal tkwią, choć w nowy rok weszli z nadzieją na lepsze jutro. W Tunezji jest coraz bezpieczniej, co daje szansę na ożywienie turystyki. Tunezyjczycy przyjęli najbardziej liberalną w świecie arabskim konstytucję.

Opinie

Klauzula sumienia musi działać w ramach prawa

– Sygnatariusze „Deklaracji wiary” są obywatelami państwa polskiego i muszą przestrzegać jego zasad. Urzędnik publiczny powinien dawać rękojmię stosowania prawa stanowionego, a nie prawa bożego. Jeśli „Deklarację” rozumieć dosłownie, to uznanie ciała ludzkiego za nietykalne rodzi absurdalne konsekwencje – pisze prof. dr hab. Jan Woleński, filozof i prawnik. – „Deklaracja wiary” wychodzi poza standardy medyczne. Lekarz musi podejmować decyzje racjonalnie, opierając się na wiedzy, jakiej dostarcza mu nauka – podkreśla dr Grzegorz Południewski, specjalista w dziedzinie ginekologii i położnictwa. I dodaje: – Pacjentka, przychodząc do gabinetu, nie może się zastanawiać, jakie przekonania religijne ma lekarz. NFZ płaci lekarzowi za profesjonalizm, a nie za chronienie sumienia i przekonań religijnych. Również izby lekarskie nie są odpowiedzialne tylko za to, żeby lekarzom było dobrze na świecie.

Historia

Terrorysta, kolaborant, nazista

W tym roku minie 55 lat od śmierci mitycznego wyzwoliciela Ukrainy. 15 października 1959 r. w wieku 50 lat zginął w zamachu Stepan Bandera – terrorysta, kolaborant hitlerowski, ukraiński nazista. Po zakończeniu II wojny światowej jako Stefan Popiel na stałe osiadł w Monachium, podawał się za Polaka na uchodźstwie. Za zbrodnie wojenne był poszukiwany przez wywiad radziecki i to pracownik KGB Bohdan Staszynśkyj okazał się sprawcą zamachu. Jego haniebne dziedzictwo jest wciąż żywe i dzieli Ukrainę. Bandera zaciekle zwalczał polskość na Kresach Wschodnich. 80 lat temu, 15 czerwca 1934 r., jego ludzie dokonali zamachu na ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego. Zauroczony Hitlerem Bandera współpracował z wywiadem niemieckim. Od 10 lutego 1940 r. pod patronatem gestapo i Abwehry działały dwie frakcje OUN-Melnykowców i OUN-Banderowców.