Nauka
Wulkan, który prawie zabił ludzkość
Gigantyczna erupcja Toby na Sumatrze spowodowała katastrofę klimatyczną Jakieś 74 tys. lat temu historia człowieka niemal się skończyła. Być może globalną katastrofę przetrwało tylko tysiąc par w wieku rozrodczym. Od tych nielicznych pochodzą wszyscy współcześni ludzie. Powszechną zagładę spowodowała erupcja superwulkanu Toba na Sumatrze, najpotężniejsza eksplozja na planecie w ciągu ostatnich 2 mln lat. Gdyby obecnie wybuchł superwulkan o podobnej mocy, oznaczałoby to kres cywilizacji. Mimo rozwoju nauki i techniki
Czego wypatruje astronom – rozmowa z Jerzym Rafalskim
Za czasów Kopernika położenie Gwiazdy Polarnej było inne Jerzy Rafalski – absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, studia astronomiczne ukończył w 1993 r. i rozpoczął pracę w toruńskim planetarium. Jest prawdziwym pasjonatem astronomii i świetnym jej popularyzatorem. W wolnych chwilach siada pod gołym niebem i dla przyjemności obserwuje gwiazdy. Tworzy także oparte na badaniach naukowych animacje komputerowe rozwoju i wyglądu odległych światów i planet. Rozmawia Bronisław Tumiłowicz W okresie świątecznym nieco częściej spoglądamy w niebo. Co świeci
Wirusy śpią w DNA
Zarazki sprzed milionów lat mogą się uaktywnić Aż 8% ludzkiego DNA pochodzi od wirusów, które wdarły się do komórek rozrodczych przodków człowieka ok. 40 mln lat temu. Wirusy przeważnie pozostają uśpione, jednak w pewnych okolicznościach mogą się obudzić i przyczynić do powstawania groźnych chorób. Te niejako obce części ludzkiego DNA pochodzą od retrowirusów – wirusów, których informacja genetyczna jest zapisana w cząsteczce kwasu rybonukleinowego (RNA). Gdy wirus przedostanie się do komórki
Depresja – choroba mózgu – rozmowa z prof. Mariuszem Pappem
To, że w depresji brakuje siły, ma sens, bo jeśli chory wykazuje myśli samobójcze, nie będzie w stanie się zabić Prof. Mariusz Papp – kierownik Pracowni Farmakologii Behawioralnej w Instytucie Farmakologii PAN w Krakowie. Autor wielu artykułów naukowych dotyczących stresu oraz działania leków przeciwdepresyjnych. Członek m.in. Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego, British Association for Psychopharmacology oraz European Behavioural Pharmacology Society. Rozmawia Tomasz Borejza Depresja jest chorobą duszy czy chorobą mózgu? – To pytanie zadają sobie wszyscy.
Nosiciele cudzych genów
Obce DNA może powodować choroby albo przed nimi chronić To brzmi niesamowicie – kobiety mają w mózgach komórki swoich dzieci. Powiedzenie, że syn jest oczkiem w głowie matki, okazuje się niezwykle prawdziwe, podobnie jak mówienie o „mózgu w ciąży”. Z powyższego faktu można wysnuwać daleko idące wnioski – komórki dzieci zawierają po połowie DNA matki i ojca. Czy więc kobieta, która była w ciąży, jest sterowana przez obcy materiał genetyczny, także ten partnera? Czy matka chłopca bardziej
Patent na szympansa
Na zmienionych genetycznie małpach mają być testowane nowe leki dla ludzi Europejski Urząd Patentowy przyznał w 2012 r. trzy patenty na zmienione genetycznie szympansy. Obrońcy praw człekokształtnych protestują przeciw tej decyzji. „Opatentowanie małp naczelnych wskazuje na trend, który jest absolutnie nie do przyjęcia. Europejski Urząd Patentowy powinien działać na rzecz ochrony ssaków. Manipulacje genetyczne na zwierzętach dokonywane są coraz intensywniej, a urząd jeszcze komercyjnie do tego zachęca”, oburza się Ruth Tippe z organizacji pod nazwą Nie wolno
Khoisan – najstarszy lud świata
Pustynni łowcy utworzyli pierwszą nowoczesną społeczność Wosk z jaskini Najnowsze badania archeologiczne świadczą, że Khoisan przed 44 tys. lat stworzyli pierwszą nowoczesną społeczność na świecie, najstarszą kulturę zbieraczy i łowców. Do tej pory uważano, że stało się to 20 tys. lat temu. Ekipa archeologów na czele z prof. Franceskiem d’Errico z uniwersytetu w Bordeaux na nowo przeanalizowała przedmioty znalezione w Border Cave w Republice Południowej Afryki, w pobliżu granicy z Suazi. W grocie, położonej w górach Lemombo, odkryto m.in. koraliki wykonane ze skorup
Rodzi się nowy człowiek
Homo sapiens A.D. 3012 będzie miał większe oczy, żeby dużo widzieć, mniejsze usta, bo nie będzie dużo mówił, i mniejszy mózg, bo myśleć będą urządzenia elektroniczne Netbooki, smartfony i tablety – wprowadzanie do powszechnego użytku coraz mniejszych i bardziej intuicyjnych urządzeń mobilnych daje nam większą swobodę, ale i pozbawia nas ostatnich przyczółków bez elektroniki. Jak bardzo zmieniają nas nowe technologie? Niedawno do klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM (Diagnostic and Statistical Manual of
Złote czasy łowców planet
Astronomowie odkryli glob z diamentu Cheops na orbitę Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zamierza w 2017 r. umieścić na orbicie małego satelitę, nazwanego CHaracterising ExOPlanets Satellite, w skrócie Cheops. Będzie to pierwsza z niskobudżetowych misji kosmicznych ESA. Cheops o masie ok. 200 kg znajdzie się 800 km nad Ziemią. Będzie poszukiwał egzoplanet, tzw. super-Ziem (o kilkakrotnej masie naszej planety), a także większych. Skoncentruje się na gwiazdach, o których już wiadomo, że okrążają je planety. Satelita z teleskopem o średnicy 30
Windows 8 kocha dotyk
Nowy system Microsoftu niesie sporo zmian Najczęściej używane systemy operacyjne: Windows 7 40,32% Windows XP 21,23% iOS (Apple) 9,89% OS X (Apple) 8,45% Windows Vista 6,61% Android 5,11% Linux 1,58% Windows (pozostałe wersje) 1,4% pozostałe 5,41% Jak otwierały się okna 20 listopada 1985 – Microsoft Windows 1.0 9 grudnia 1987 – Microsoft Windows
