Mosty na Wschód

Helmut Schmidt wiele razy spotykał się z Edwardem Gierkiem jako kanclerz Niemiec. Przyjechał także, by podtrzymać na duchu odsuniętego od władzy I sekretarza

„Brücken nach Osten”, czyli „Mosty na Wschód”, to tytuł książki autorstwa polskiego historyka Dominika Picka, której prezentacja odbyła się 25 października 2011 r. w Hamburgu. Honorowym gościem był Helmut Schmidt, kanclerz Niemiec w latach 1974-1982. Nic w tym dziwnego, bo podtytuł dzieła brzmi „Helmut Schmidt i Polska” („Helmut Schmidt und Polen”). Nie dziwiła także obecność prof. Adama Gierka, posła do Parlamentu Europejskiego. Postać jego ojca, Edwarda Gierka, I sekretarza KC PZPR, widnieje nie tylko na zdjęciu na okładce, lecz także na 13 fotografiach zamieszczonych w książce.
„Moje stosunki z Edwardem Gierkiem były bardzo dobre”, powiedział Adamowi Gierkowi w Hamburgu były kanclerz, który w grudniu obchodził 93. urodziny. „Z przyjemnością przyjechałem do Katowic”, dodał, gdy odpowiadał na podziękowania syna Edwarda Gierka za podtrzymanie ojca na duchu w trudnych dla niego latach po odsunięciu od władzy.
Prof. Adam Gierek wspomina: „W październiku 1986 r. dostąpiłem zaszczytu bycia świadkiem prywatnego, trwającego trzy godziny przyjacielskiego spotkania kanclerza z moimi Rodzicami w Katowicach. Schmidt przyjechał ze swojej inicjatywy. Rozmawiano o wspólnej przeszłości, ale kanclerz wspominał także swoją służbę wojskową podczas wojny w Zabrzu-Zaborzu”.
Były I sekretarz do końca życia bardzo cenił sobie gest byłego kanclerza, stanowiący wielką rzadkość we współczesnej polityce, gdy demonstracyjnie pogardza się partnerem, który traci pozycję.
Zbierając materiał do książki, Dominik Pick spotkał się w Dąbrowie Górniczej z synem Edwarda Gierka. Pytał o kontakty kanclerza z I sekretarzem. Adam Gierek mówi: „W rozmowach ze mną Ojciec wielokrotnie wspominał swoje spotkania z Helmutem Schmidtem. Pierwsze z nich miało miejsce w 1975 r. w Helsinkach podczas podpisania aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Ojciec z wielkim trudem namówił do udziału w konferencji Leonida Breżniewa – szefa partii komunistycznej w Związku Radzieckim. Zresztą miał on o to długo do mojego Ojca pretensje.
Ale nie tylko dlatego możliwe było uzyskanie porozumienia głównych światowych sił politycznych, otwierającego drogę do wielkich przemian w Europie początku lat 90. ubiegłego wieku, zaś wcześniej do swobodniejszego przepływu idei w świecie oraz ludzi między Polską i Niemcami w ramach akcji łączenia rodzin.
Gorąca rozmowa w cztery oczy Helmuta Schmidta z Edwardem Gierkiem, odbyta w równie gorącą letnią noc, w ogrodzie polskiej ambasady, obaliła ostatnie przeszkody i pozwoliła stworzyć most porozumienia między Wschodem i Zachodem. Mostów bowiem nie buduje się tylko z jednej strony rzeki”.
Po raz pierwszy Helmut Schmidt przyjechał do Polski prywatnie w 1966 r., z żoną Loki (zmarła w 2010 r.), córką i współpracownikiem. Z Pragi jechali samochodem przez Wrocław do Warszawy i dalej przez Mińsk do Moskwy, Leningradu i Helsinek. W latach 70. kanclerz przyjeżdżał z oficjalnymi wizytami.
Książka o związkach byłego kanclerza Niemiec z Polską to już siódmy tom z serii wydanej przez Fundację Helmuta i Loki Schmidt. Wydawcą serii jest Edition Temmen.
Dr Dominik Pick zapowiada polską edycję swojej książki, stanowiącej ważki element niehisterycznego spojrzenia na historię.

Dominik Pick, „Brücken nach Osten. Helmut Schmidt und Polen”, Edition Temmen, Brema 2011

Wydanie: 6/2012

Kategorie: Historia

Napisz komentarz

Odpowiedz na treść artykułu lub innych komentarzy