Archiwum
Opisy przyrody
W zbiorze esejów, a raczej wykładów literaturoznawczych Jamesa Wooda, wydanym niedawno przez Ossolineum w przekładzie Magdy Heydel i jej studentek, autor tłumaczy żarliwie tytułową kwestię „Jak działa literatura”. Czyni to z perspektywy analitycznej, teoretycznej, nie jest to na szczęście podręcznik dla początkujących pisarzy, choć chwilami Woodowi trudno ukryć, że uważa książki za mądrzejsze od ich autorów, ba – wnikliwą lekturę zdaje się mieć za umiejętność rzędu wyższego niż władanie piórem.
Przypominają mi się warsztaty translatorskie z udziałem Magdy, w których miałem uczestniczyć jako autor powieści branej na warsztat przez tłumaczy, ale już na pierwszym spotkaniu z młodzieżą akademicką nie byłem w stanie odpowiedzieć na jej dociekliwe pytania, np. komu narrator opowiada swoją historię. Kiedy tłumaczyłem, że nigdym się nad tym nie zastanawiał, bo pisząc, kieruję się intuicją, nie byli nasyceni. Ja nawet nie wiedziałem, co mam zamiar napisać, pisałem, żeby się dowiedzieć, co też takiego się wydarzy w świecie moich bohaterów. Uznaliśmy zatem polubownie, że autor jest trzeciorzędnym kontekstem dzieła literackiego i spokojnie można bez jego udziału w zajęciach się obejść.
Cała nauka o literaturze stoi na fundamentalnym,
Tak milczy wstyd
25 kwietnia minie 19. rocznica tragicznej śmierci Barbary Blidy
„Czy czuje się pan współodpowiedzialny za śmierć Barbary Blidy? Czy ma pan wyrzuty sumienia z powodu śmierci Barbary Blidy? Czy gdyby mógł pan cofnąć czas, zachowałby się pan inaczej, tj. nie zorganizował prowokacji wobec Barbary Blidy? Czy przeprosi pan rodzinę Barbary Blidy?”, zapytałem Bogdana Święczkowskiego, teraz prezesa Trybunału Konstytucyjnego, a w pierwszym rządzie PiS szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Święczkowski nie odpowiedział. Na te same pytania nie odpowiedzieli były premier Jarosław Kaczyński ani były minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro. Takie zachowanie jest zaskakujące, bo panowie słyną z ciętego języka i besztania dziennikarzy zadających niewygodne pytania.
W każdym praworządnym państwie dygnitarze odpowiedzialni za wrobienie niewinnej osoby w przestępstwo, zastosowanie wobec niej prowokacji z udziałem służb specjalnych i prokuratury, co doprowadziło do tragicznej śmierci wrabianej osoby, musieliby za swoje czyny stanąć przed sądem. Ale państwo polskie nie sprostało tej próbie. Nad ludźmi, którzy, kierując się nienawiścią i doraźnym interesem politycznym, dopuścili się zbrodni, rozpostarło parasol ochronny. Partie demokratyczne były tak nieudolne, że mając większość w Sejmie, nie potrafiły postawić Zbigniewa Ziobry i Jarosława Kaczyńskiego przed Trybunałem Stanu. Pozwoliły, by ten pierwszy z nich kpił, że „są nieudacznikami w każdym calu, w każdej dziedzinie, w każdej sprawie”.
Polowanie na czarownice
Dzisiaj dla Jarosława Kaczyńskiego i PiS śmiertelnymi wrogami są Donald Tusk, uchodźcy, środowiska LGBT, wyznawcy „lewackiej” ideologii, brukselskie elity i Niemcy. W 2007 r. głównym wrogiem był wszechobecny układ postkomunistyczny, który składał się z polityków SLD, urzędników, sędziów, biznesmenów, ludzi służb specjalnych i zblatowanych z nimi działaczy dawnej Solidarności. Zdaniem prezesa PiS układ sprawował nieformalną władzę w Polsce, nielegalnie się bogacił, ponadto blokował wszelkie reformy i modernizację kraju. To na fali walki z układem Lech Kaczyński został prezydentem Warszawy i prezydentem Polski,
Z perspektywy Siedleckiej
„Czesiu połaszczył się na dolary”, jęczy Asia w „Do Rzeczy”. Czesiu to dla Asi Miłosz. Znamy, znamy. A Asia któż to? Joanna Siedlecka. Szukamy w pamięci. Kto był tak blisko Miłosza? Może to zapomniana kandydatka do literackiego Nobla? Albo pisarka znana z lektur szkolnych? Nic z tego. Siedlecka to dość typowa megalomanka. Robi to, co umie. Smędzi ku uciesze redakcji raz w miesiącu. Dowalając Miłoszowi, Iwaszkiewiczowi, Słonimskiemu, Brandysowi, Gałczyńskiemu, Broniewskiemu i wielu podobnym tuzom, przypomina mysz atakującą słonia.
Trwały korektor pod oczy – jak wybrać produkt który przetrwa cały dzień?
Artykuł sponsorowany Marzysz o świeżym i wypoczętym spojrzeniu, które przetrwa cały dzień bez poprawek? Kluczem do sukcesu jest odpowiedni dobór trwałego korektora pod oczy. Ten artykuł pomoże Ci znaleźć idealny produkt, dopasowany do Twojego typu cery i potrzeb, a także
Jak wygląda proces zakupu nieruchomości w Niemczech u notariusza?
Artykuł sponsorowany W Niemczech rola notariusza nie ogranicza się do jego obecności podczas podpisywania umowy. Urzędnik jest centralnym elementem transakcji – sprawia to, że proces zakupu nieruchomości jest spokojny, ale mało elastyczny. Sprawdź, jak wygląda
Rotacja składem – kiedy trener powinien dawać odpocząć liderom?
Artykuł sponsorowany W świecie sportu, gdzie każdy mecz ma znaczenie, decyzje dotyczące rotacji składem mogą być kluczowe dla sukcesu drużyny. Trenerzy często stają przed dylematem: czy dać odpocząć swoim liderom, czy postawić na nich w każdym spotkaniu?
Co pokazuje badanie rezonansem magnetycznym kręgosłupa lędźwiowego?
Artykuł sponsorowany Ból w dole pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości, z jakimi pacjenci trafiają do lekarza. Czasem pojawia się nagle, innym razem narasta powoli i powraca mimo odpoczynku czy rehabilitacji. Gdy objawy utrzymują się od dłuższego czasu albo zaczynają
Co zrobić z kasą fiskalną przy likwidacji firmy? Wyrejestrowanie i formalności
Artykuł sponsorowany Likwidacja firmy wiąże się z szeregiem obowiązków, a kluczowym z nich jest wyrejestrowanie kasy fiskalnej. Proces ten, regulowany przez Ministerstwo Finansów, wymaga precyzyjnego dopełnienia formalności, takich jak odczyt pamięci przez serwisanta, generowanie raportów
Znamy program główny XV edycji Cracow Art Week KRAKERS!
Po niedawnym ogłoszeniu Sekcji Laboratorium, organizatorzy Cracow Art Week KRAKERS odsłaniają pełny Program Główny jubileuszowej XV edycji. Wydarzenie potrwa od 23 do 30 kwietnia 2026 roku pod hasłem „Łowcy, zbieracze, praktycy przyszłości”. Ogłoszona właśnie Sekcja Miasto skupia w sobie miejsca uznane w środowisku artystycznym Krakowa: regularnie działające i renomowane galerie, pracownie artystyczne, a także pop-up’y i oddolne inicjatywy. Pełny program jest już dostępny na stronie www.cracowartweek.pl
Zanim na dobre wyruszymy w miasto, warto przypomnieć, że uroczystą inauguracją art weeka będzie wernisaż wystawy „NIE-LUDZKIE” w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK. Ekspozycja prac artystki Katarzyny Depty-Garapich otworzy się 23 kwietnia o godzinie 18:00. To opowieść o jedności z naturą jako narzędziu emancypacji, podważająca antropocentryczne spojrzenie na świat. Projekt otrzymał nagrodę specjalną Sekcji Laboratorium, której Mecenasem jest Fundacja Artystyczna Podróż Hestii. Będzie on dostępny dla odwiedzających od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00-19:00 w dniach 24 kwietnia – 14 czerwca.
Sekcja Miasto to esencja KRAKERSa, wprowadzająca uczestników w krwiobieg lokalnego środowiska twórczego. W tegorocznym, niezwykle bogatym programie znalazło ponad się 60 miejsc. W Art Agenda Nova zobaczymy wystawę „Brikolerzy. Architekci resztek”, skupiającą się na strategii brikolażu, gdzie z ograniczonego zasobu tworzone są nowe, metaforyczne całości. Apteka Janicki Gallery zaprasza na „Człowiek z kamerą – teraz / MetaFILM” – eksperyment tworzony online przez internautów, do którego zaproszono między innymi Wilhelma Sasnala. Przestrzeń MAS – Modular Art Studio zaprezentuje „Tak daleko stąd, tak blisko”: projekt badający dystans między tym, co prywatne i cielesne, a tym, co wspólne i publiczne w mieście. Jak co roku mamy kumulację wydarzeń w dawnym Składzie Solnym pod adresem Na Zjeździe 8. Krzyżują się tam działania wielu środowisk artystycznych: CSW Wiewiórka z wystawą „Pulsujące miejsca” galeria Skład Solny z „Esjotpe” Stanisława Koby oraz cztery niezwykłe pracownie artystyczne. W niezależnej i niekomercyjnej przestrzeni sztuki C u at Sadka, Michael Biber przygotował instalację „Postindustrialne ognisko”, podczas której oświetlenie wystawy powstawać będzie dzięki fizycznemu wysiłkowi widza pedałującego na dynamie. Eksperymentalny kolektyw Bałuckiego 15 przeniesie widza w świat nauki i materii wystawą „Liquidacja”. Galeria OPCJA sprawdzi natomiast, czy codzienne zakupy i fenomen „mystery-boxów” to przejaw współczesnych instynktów łowiecko-zbierackich.
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, czyli współorganizator wydarzenia, przygotował wydarzenia wchodzące w bardzo ciekawy dialog z tegorocznym motywem przewodnim. W budynku dawnego Szpitala Uniwersyteckiego zobaczymy wystawy: „Kolekcje wspomnień”, „Miasto w procesie” oraz plenerowe „Zabiegi na Wesołej”. Tuż obok, w Aptece Designu, powstanie „Izba Pamięci Alternatywnej”. Program UKEN dopełnią: „DECOMPRESSION” w Galerii Podbrzezie , wystawa „DESIGN 1:1” w Muzeum Inżynierii i Techniki oraz „OFF Pokaz 2026” w Kinie Paradox.
Projekt Cracow Art Week KRAKERS 2026 współfinansowany jest ze środków Miasta Krakowa. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Najczęstsze urazy nadgarstka – jak je rozpoznać i kiedy zgłosić się do lekarza?
Artykuł sponsorowany
Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie wywołane uciskiem nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, które prowadzi do dotkliwych objawów, takich jak parestezje i dolegliwości bólowe. Dowiedz się, jak go rozpoznać. Poznaj możliwe przyczyny i sprawdź, jakie są dostępne metody leczenia.
Budowa nadgarstka
Nadgarstek to złożona struktura, którą tworzy 8 małych kości ułożonych w dwa szeregi. W jej obrębie wyróżnia się trzy główne stawy [1]:
- staw promieniowo-nadgarstkowy – łączy przedramię z ręką i pozwala na zginanie, prostowanie oraz odwodzenie i przywodzenie;
- stawy międzynadgarstkowe – stabilizują kości, umożliwiając drobne przesunięcia;
- staw śródnadgarstkowy przenosi ruch między szeregami kości.
Całość wspierają więzadła dłoniowe, grzbietowe i poboczne, utrzymujące nadgarstek w sprawnej strukturze.
Stawy nadgarstka należą do jednych z najintensywniej używanych, m.in. podczas wykonywania codziennych czynności, pracy fizycznej, zajęć manualnych czy uprawiania sportu. Z tego też powodu podatne są na urazy i przeciążenia.
Czym jest kanał nadgarstka?
Kanał nadgarstka to wąski, włóknisto-kostny tunel w obrębie nadgarstka, przez który przebiega nerw pośrodkowy oraz dziewięć ścięgien mięśni zginaczy palców i kciuka. Jego ściany tworzą kości nadgarstka i więzadła, a przednią powierzchnię zamyka gruby troczek zginaczy. W kanale nadgarstka, pomiędzy ścięgnami mięśni zginaczy i w pobliżu zginacza długiego kciuka, leży nerw pośrodkowy. To właśnie ucisk tego nerwu prowadzi do schorzenia nazywanego zespołem cieśni nadgarstka [2].
Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny
Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie, którego przyczyną mogą być [3]:
- urazy,
- obrzęki tkanek,
- zmiany zwyrodnieniowe stawów,
- choroby przewlekłe (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy reumatoidalne zapalenie stawów).
Często dolegliwości pojawiają się u osób wykonujących powtarzalne ruchy ręką i palcami, np. przy pracy przy komputerze, grze na instrumentach, używaniu wibrujących narzędzi. Może występować również w okresie ciąży.
Objawy zespołu cieśni nadgarstka
Charakterystyczne objawy zespołu cieśni nadgarstka obejmują przede wszystkim mrowienie, drętwienie i piekący ból w obrębie kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego. Dolegliwości nasilają się zwłaszcza w nocy lub przy zgięciu nadgarstka. Osłabienie siły ręki sprawia też trudności z chwytaniem przedmiotów, pisaniem czy wykonywaniem precyzyjnych ruchów [2].
Zespół cieśni nadgarstka – diagnoza
Rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka rozpoczyna się zazwyczaj od wywiadu i badania fizykalnego, w tym testów ucisku nerwu i zgięcia nadgarstka oraz oceny siły mięśni dłoni. Lekarz uwzględnia także czynniki ryzyka, w tym występowanie chorób przewlekłych. Jeśli objawy wskazują na ucisk nerwu, lekarz może zlecić dodatkowe badania, np. [3]:
- przewodnictwo nerwowe,
- elektromiografia,
- ultrasonografia,
- rezonans magnetyczny.
Leczenie zespołu cieśni nadgarstka
Leczenie zespołu cieśni nadgarstka zależy od stopnia zaawansowania choroby i obejmuje zarówno metody zachowawcze, jak i zabiegowe. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach stosuje się farmakoterapię. Głównie są niesteroidowe leki przeciwzapalne do stosowania doustnego (np. tabletki lub kapsułki) lub miejscowego – w postaci maści i żeli, takich jak 4Flex Puregel.
W niektórych sytuacjach zaleca się steroidoterapię w formie iniekcji, która zwykle przynosi ulgę utrzymującą się od kilku dni do kilku tygodni, a czasami nawet do roku. Dodatkowo zaleca się unieruchomienie nadgarstka za pomocą odpowiednich ortez, które stabilizują staw i zmniejszają ucisk na nerw pośrodkowy [2, 3].
Fizjoterapia
Fizjoterapia w przypadku zespołu cieśni nadgarstka obejmuje takie zabiegi jak np. ultradźwięki, laseroterapia, elektroterapia, magnetoterapia, a także kinezyterapia – szczególnie ćwiczenia rozciągające i neuromobilizację nerwu pośrodkowego [2].
Leczenie operacyjne
W ciężkich przypadkach lub gdy objawy utrzymują się mimo leczenia zachowawczego, konieczne jest leczenie operacyjne.
Zabieg polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka i odbarczeniu nerwu pośrodkowego. Operację można wykonać metodą klasyczną (otwartą), która pozwala na dokładną ocenę nerwu lub endoskopową – mniej inwazyjną, ale z większym ryzykiem powikłań i ograniczoną wizualizacją kanału nadgarstka [2].
Artykuł na zlecenie marki 4flex
Źródła
[1] Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, s. 157-158
[2] Gołąbek, R., Majcher P., Zespół cieśni nadgarstka, Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe 1.1 (2018): 123-140.
[3] Wiercińska M., Zespół cieśni nadgarstka – objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2023: https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/140129,zespol-ciesni-nadgarstka [Dostęp online: 07.12.2025]
Artykuł sponsorowany
