Statystyczny obraz majątku Polaka

Statystyczny obraz majątku Polaka

Wazrszawa 03.12.2015 r. Zbigniew Zolkiewski -Departament Stabilnosci Finansowej NBP. fot.Krzysztof Zuczkowski

Dr Zbigniew Żółkiewski – doradca w Departamencie Stabilności Finansowej NBP Przeprowadzone po raz pierwszy przez NBP badanie „Zasobność gospodarstw domowych w Polsce” dostarczyło zapewne dużo wiedzy na temat nie tylko sytuacji finansowej Polaków, ale też skłonności do oszczędzania i jego motywów. – Powiem więcej – wiedza o zarządzaniu swoimi pieniędzmi mówi nam też całkiem sporo o stylu życia Polaków, choć nie to było celem badania przeprowadzonego w 2014 r. we współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym na próbie 7 tys. gospodarstw domowych z całego kraju. Było to pierwsze w Polsce badanie, w którym uwzględniono zgromadzone zasoby i zadłużenie – zazwyczaj badane są dochody i wydatki rodzin. Ponieważ badanie realizowane było na podstawie metodyki wypracowanej w Europejskim Banku Centralnym, możemy porównywać nasze wyniki z wynikami z krajów strefy euro. Na początek dowiedzieliśmy się, że majątek przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce wynosi 257 tys. zł. Co się składa na ten majątek? – Najważniejszym składnikiem majątku jest główne miejsce zamieszkania – ok. 77% gospodarstw domowych w Polsce posiada mieszkanie lub dom, 19% ma też inną nieruchomość. Dużą wartość ma majątek z prowadzenia działalności gospodarczej. Przeciętnie wynosi on 220 tys. zł, a jego posiadanie deklaruje ponad 19% badanych. Aktywa finansowe mają mniejsze znaczenie dla majątku gospodarstw domowych – przeciętnie to 8-8,5 tys. zł. Zapewne badanie pozwala odpowiedzieć na pytanie, co sprawia, że pewne gospodarstwa domowe są zamożniejsze, a inne mniej? – Badanie potwierdziło tendencje zgodne z intuicją i codziennymi obserwacjami, np. że majątek rośnie w trakcie cyklu życia gospodarstwa domowego, ale do pewnego momentu. Majątek jest zwykle częścią odłożonego dochodu, a to odbywa się stopniowo – najpierw trzeba wyrobić sobie pozycję na rynku pracy lub rozwinąć firmę i na podstawie tych dochodów budować majątek. Statystycznie najlepszy moment dla gospodarstwa domowego jest wówczas, gdy głowa rodziny ma od 45 do 54 lat. Wtedy wartość majątku wynosi 334 tys. zł. Potem spada. Wielkość majątku związana jest też z wykształceniem – im lepiej jesteśmy wykształceni, tym wyższego zgromadzonego majątku możemy oczekiwać. Gospodarstwa, w których głowa rodziny ma wyższe wykształcenie, mają majątek w wysokości 350 tys. zł, a przeciętny majątek gospodarstw, w których głowa rodziny ma wykształcenie podstawowe, wynosi 150 tys. zł. Zaskakujące może być natomiast to, że mieszkańcy wsi są statystycznie bardziej majętni niż mieszkańcy miast, zwłaszcza dużych miast. Wynika to z tego, że mieszkańcy wsi zazwyczaj posiadają, budują i dziedziczą domy – 87% gospodarstw domowych na wsi jest właścicielami nieruchomości, w której zamieszkują, a w miastach jest to 73%. Na zasobność wiejskich gospodarstw domowych wpływa też dużo częstsze niż w miastach prowadzenie działalności produkcyjnej, głównie rolniczej. A jakie jest zadłużenie polskich gospodarstw domowych, które przecież decyduje o wartości majątku? – Okazuje się, że w niewielkim stopniu zmniejsza ten przeciętny majątek, bo wynosi ok. 10 tys. zł. Ale pamiętajmy, że faktyczne zadłużenie zależy od jego rodzaju, ponieważ zadłużenie gospodarstw domowych, które zaciągnęły kredyt hipoteczny, wynosi przeciętnie 104 tys. zł, a przeciętna wartość zadłużenia z tytułu kredytu konsumpcyjnego wynosi ok. 5 tys. zł. Jak wypadamy pod względem zasobności gospodarstw domowych na tle krajów strefy euro? – Okazuje się, że gospodarstwa domowe w Polsce należą do umiarkowanie majętnych. Dysponują przeciętnie majątkiem netto odpowiadającym 61,7 tys. euro, stanowiącym ok. 56% przeciętnego majątku netto statystycznego gospodarstwa domowego w strefie euro (109,2 tys. euro). Najwyższym zasobem majątku netto w strefie euro wyróżniają się gospodarstwa domowe w Luksemburgu (397,8 tys. euro) oraz na Cyprze (266,9 tys. euro). W tym rankingu znaleźliśmy się blisko końca. Jesteśmy w sąsiedztwie krajów, które mają podobny poziom PKB na głowę mieszkańca – za nami jest Słowacja, a przed nami Portugalia (przypomnijmy, że badanie było prowadzone w krajach strefy euro, a następnie w Polsce). Co ciekawe, na końcu rankingu zamożności gospodarstw domowych są Niemcy. Warto podkreślić, że nierówności majątkowe są w Polsce wyraźnie mniejsze niż przeciętnie w strefie euro. Pozycja Niemiec zaskakuje. – To, że znaleźliśmy się wyżej

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.
Aby uzyskać dostęp, należy zakupić jeden z dostępnych pakietów:
Dostęp na 1 miesiąc do archiwum Przeglądu lub Dostęp na 12 miesięcy do archiwum Przeglądu
Porównaj dostępne pakiety
Wydanie: 2015, 52/2015

Kategorie: ABC BANKOWOŚCI, część VII