U pukeko status społeczny widać gołym okiem
Fascynujący i dobrze zbadany ptak gniazdujący wspólnotowo żyje w Nowej Zelandii. Pukeko to podgatunek modrzyka ciemnego. Sama angielska nazwa – swamphen, czyli kurka bagienna – dobrze oddaje ich naturę: z wyglądu przypominają dalekich przodków kury, chodzących na długich, „kurzych” nogach. Pukeko należą do rodziny chruścieli (Rallidae), blisko spokrewnionej z kurakami (Phasianidae). Tak jak inne chruściele, nie mają błon pławnych, choć większość życia spędzają w pobliżu wody. Ich nogi mają barwę różową lub czerwoną, a między oczami ciągnie się mięsista, czerwona „tarczka”. Upierzenie na grzbiecie i skrzydłach jest brązowo-czarne, podczas gdy pierś i szyja błyszczą głębokim granatem (…). Pod ogonem widać czyste, białe pióra. (…)
Pukeko żyją w grupach złożonych z kilku samców i jednej lub dwóch samic. Jak u innych gatunków rozmnażających się wspólnotowo, samice składają jaja do jednego gniazda, a następnie razem z samcami zajmują się młodymi. Różnica polega jednak na tym, że – w przeciwieństwie do kleszczojadów, gdzie każda samica ma swojego partnera – u pukeko panuje zupełna swoboda: wszyscy kojarzą się ze wszystkimi. I to dosłownie. Samice od czasu do czasu kopulują z innymi samicami, a samce – z samcami. (…)
Podobnie jak u kleszczojadów, pisklęta pukeko nie wykluwają się jednocześnie. Inkubacja rozpoczyna się przed złożeniem ostatnich jaj, przez co pierwsze wyklute pisklęta rosną i jedzą, zanim późniejsze w ogóle się wyklują. Te wcześniejsze często pochodzą z jaj samicy dominującej. Ta przewaga
Fragmenty książki Joan E. Strassmann Społeczne życie ptaków, tłum. Szymon Drobniak, Copernicus Center Press, Kraków 2026
