Premier jeszcze nigdy nie występował tak ostro jak w sprawie reakcji Watykanu na molestowanie dzieci przez księży Stosunki między Irlandią a Watykanem jeszcze nigdy nie były tak złe. Nuncjusz Dublina, wezwany do Rzymu pod koniec lipca, nie wrócił do Irlandii. Nagłe pogorszenie relacji spowodowała bardzo krytyczna postawa dotychczasowego sojusznika Stolicy Apostolskiej w sprawie roli Watykanu w tuszowaniu przypadków przemocy lub molestowania dzieci przez księży. Irlandia uchodzi za jeden z najbardziej katolickich krajów w Europie. Niemal 90% społeczeństwa to katolicy. Aborcja jest zakazana, na rozwody zaś zezwolono dopiero w 1995 r. na mocy specjalnej poprawki do konstytucji. Fakt, że stosunki ze Stolicą Apostolską są wyjątkowo napięte, nabiera na tym tle zupełnie innego znaczenia. Wszystko za sprawą Raportu Cloyne, nazwanego tak od irlandzkiej diecezji Cloyne, w której specjalna komisja analizowała przypadki molestowania dzieci i znęcania się nad nimi przez kler, mające miejsce w ciągu ostatnich 15 lat. Historia zaniedbań Raport Cloyne opublikowany na początku lipca br. opisuje przypadki molestowania seksualnego dzieci przez księży od roku 1996 oraz próby tuszowania tych zdarzeń. Właśnie w 1996 r. władze Irlandii wprowadziły nową politykę ochrony dzieci, zgodnie z którą wszystkie przypadki molestowania nieletnich obowiązkowo muszą być zgłaszane lokalnym władzom cywilnym. Raport nie tylko pokazuje, że takie przypadki nie były zgłaszane, lecz także zwraca uwagę, że dygnitarze Kościoła katolickiego w Irlandii utrudniali prowadzenie śledztw. Problem molestowania dzieci przez kler katolicki w archidiecezji Dublina opisywały już raporty Ryana i Murphy’ego z 2009 r. To one dały początek kolejnym śledztwom. W raportach zawarte były szokujące statystyki. Od lat 40. do połowy lat 90. w katolickich szkołach z internatem molestowanych było tysiące dzieci. Spośród ok. 2,8 tys. księży, którzy w tym okresie posługiwali w diecezji, skargi złożono na 239. Księża odpowiedzialni za te czyny byli jedynie przenoszeni do innych szkół bez żadnych konsekwencji prawnych. Tam zazwyczaj proceder się powtarzał. W diecezji Cloyne między rokiem 1996 a 2009 złożono 19 skarg na księży, którzy prawdopodobnie dopuścili się molestowania nieletnich. Diecezja w żaden sposób nie zareagowała. Nie przeprowadziła też własnych śledztw. Biskupowi Johnowi Magee, przewodzącemu diecezji Cloyne, który przez 12 lat od wprowadzenia nowych przepisów nie interesował się problemem molestowania dzieci przez kler, nie postawiono żadnych zarzutów w związku z zaniedbaniem przez niego obowiązków. Biskup złożył rezygnację w 2010 r. Watykan nie był skłonny udzielić jakiejkolwiek pomocy biskupom, którzy chcieli wprowadzić w życie ustalone w 1996 r. wytyczne, dotyczące ochrony dzieci przed znęcaniem. W liście do biskupów irlandzkich, napisanym przez poprzedniego nuncjusza jeszcze w 1997 r., stwierdzono, że nowa polityka rządu Irlandii to jedynie dokument badawczy, w żaden sposób niezobowiązujący do czegokolwiek przedstawicieli Kościoła katolickiego. Zdaniem nuncjusza, obowiązkowe zgłaszanie przypadków molestowania nasuwało rozterki natury moralnej i kanonicznej. Watykańska Kongregacja ds. Duchowieństwa, odpowiedzialna za księży, była zdania, że skoro wytyczne rządu nie wchodzą w zakres prawa kanonicznego, to nie odnoszą się do osób duchownych. Rezultatem tej opinii była bezkarność duchownych, którzy nie stosowali się do nowych przepisów. List stanowił pretekst uzasadniający brak współpracy ze strony przedstawicieli Kościoła w kwestiach ochrony dzieci i walki z molestowaniem seksualnym. Podobna sytuacja miała miejsce, gdy o pomoc do nuncjusza papieskiego zwrócili się przedstawiciele komisji Murphy’ego i Ryana. Giuseppe Leanza miał odpowiedzieć, że Watykan nie zajmuje się sprawami wewnętrznymi Irlandii i nie widzi sposobu, w jaki Stolica Apostolska mogłaby być pomocna. Minister sprawiedliwości Alan Shatter twierdzi, że nuncjusz mógł wnioskować do Watykanu o udostępnienie śledczym akt księży związanych ze sprawą, ale tego nie zrobił. Narcyzm i elitaryzm Premier Irlandii Enda Kenny 25 lipca bardzo ostro zareagował nie tylko na treść Raportu Cloyne, ale przede wszystkim na lakoniczną odpowiedź Watykanu przekazaną przez nuncjusza. Giuseppe Leanza zamiast wyrazić skruchę i przeprosić w imieniu Stolicy Apostolskiej, rozpoczął analizę raportu od strony prawnej i technicznej. Sformułowania i wnioski zamieszczone w raporcie określone zostały jako zbyt daleko idące lub wyjęte z kontekstu. Kenny oznajmił w przemówieniu w irlandzkim parlamencie, że raport „odkrywa dysfunkcje, odcięcie od świata, elitaryzm, narcyzm, który dominuje dziś w Watykanie. Gwałt i tortury dzieci są zbywane, żeby zamiast tego utrzymać miejsce instytucji, jej władzę, pozycję i reputację”. Premier skrytykował
