Historia
Nikogo nie oskarżamy
Prymas Wyszyński i biskupi o wydarzeniach na Wybrzeżu i ekipie Gierka Informacja MSW z grudnia 1970 r. W powojennej historii Polski święta Bożego Narodzenia 1970 r. były jednymi z najbardziej dramatycznych. Zaledwie kilkanaście dni wcześniej na Wybrzeżu polała się krew. Hierarchowie nie zachowywali się biernie. Cały czas komentowali wydarzenia – zarówno to, co działo się w Gdańsku i Gdyni, jak też zmiany w rządzie i partii. Obok zaniepokojenia i troski dominowało uczucie ulgi po zmianie na stanowisku I sekretarza KC
Likwidacja profesorów
Dlaczego właśnie w Krakowie w 1939 r. uwięziono elity polityczne nauki? Polska pierwsza padła ofiarą agresji niemieckiej w II wojnie światowej. Pokonana w boju, natychmiast była skreślana przez jej okupantów – Rzeszę niemiecką i Związek Radziecki – z mapy politycznej Europy. Z obszaru zajętego Hitler wydzielił – ale tymczasowo – terytorium mające stanowić siedzibę etniczną Polaków, nazwane Generalnym Gubernatorstwem (GG). Władzę nad nim przekazał Hansowi Frankowi, ministrowi bez teki w rządzie Rzeszy, a po wybuchu wojny
Ani pogrom, ani odwet
Zajścia antyżydowskie we Lwowie w 1918 roku Mało kto pamięta sprawę zajść antyżydowskich we Lwowie zajętym 22 listopada 1918 r. przez wojsko polskie. Do wystąpień tych doszło tego samego dnia i nazajutrz. Poseł żydowski, B. Hauser, określił w Sejmie liczbę ofiar lwowskich zajść na 60, Żydowski Komitet Ratunkowy na 72, a ustalenia Gminy Żydowskiej wykazały, że od l listopada do 20 grudnia zmarło we Lwowie śmiercią naturalną lub gwałtowną 68 osób wyznania mojżeszowego. Za udział w zajściach antyżydowskich
Na krawędzi wojny
Nieznany dokument Leopolda Ungera z czasów kryzysu kubańskiego 22 października 1962 r. świat wstrzymał oddech. Tego dnia prezydent USA, John Kennedy, wystąpił w telewizji z oświadczeniem o blokadzie Kuby. Na zakończenie swego wystąpienia powiedział: „To tylko pierwszy krok. Pentagon otrzymał rozkaz przeprowadzenia dalszych kroków wojskowych”. Ażeby zrozumieć, jak doszło do takiej sytuacji, należy cofnąć się do 17 kwietnia 1961 r. – dzień urodzin Nikity Chruszczowa. Tego dnia kubańscy emigranci przy poparciu
Panie Pierwszy Sekretarzu
Poufny, prywatny list prymasa Stefana Wyszyńskiego do Władysława Gomułki Konflikt I sekretarza KC PZPR, Władysława Gomułki, i prymasa Polski, kardynała Stefana Wyszyńskiego, datuje się od końca lat 50. W latach 60. przybrał na sile, a głównymi punktami zapalnymi były kontrowersje wokół obchodów milenijnych i sprawa słynnego listu biskupów polskich do biskupów niemieckich z formułą „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. W ostatnim roku rządów Władysława Gomułki najpoważniejszy konflikt dotyczył listu pasterskiego uchwalonego na 120.
Półmetek „Dzienników” Rakowskiego
Epoka, do której odnosi się 5. tom zapisków, to apogeum, a następnie początek zmierzchu rządów zwanych dekadą Gierka Ukazał się właśnie 5. tom „Dzienników politycznych” Mieczysława F. Rakowskiego obejmujący lata 1972-1975. W ten sposób to ogromne i bardzo cenne zamierzenie edytorskie minęło półmetek. Metą będzie rok 1989. Otrzymujemy starannie wydany, autentyczny materiał, który staje się jednym z podstawowych źródeł polskiej historii najnowszej, jakkolwiek lekceważąco i nonszalancko wyrażaliby się o nim uzurpujący
Kurz nie daje gwarancji
Wyszperane z archiwum Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Warszawa, dnia 14 listopada 1981 r. Notatka Dotyczy: Andrzeja Kurza I zastępcy przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji, kierownika Zespołu Telewizyjnego. Wymieniony, do czasu powołania na obecne stanowisko, pełnił funkcję dyrektora Wydawnictwa Literackiego w Krakowie. Przez środowiska kulturalno-twórcze określany jako karierowicz, zdolny do wszelkich poświęceń dla osiągnięcia zakładanych celów. Był jednym z pracowników Wydawnictwa Literackiego, którzy wstąpili do „Solidarności”. Jest zdecydowanym zwolennikiem reform i przeobrażeń społecznych
Dlaczego rocznica napaści Niemiec na Polskę jest przemilczana?
Prof. Czesław Madajczyk, historyk Dostrzegam brak równowagi w przypominaniu historycznych wydarzeń takich jak 1 i 17 września. Wynika to stąd, że dawniej uwaga koncentrowała się na dacie 1 września – rocznicy wybuchu wojny polsko-niemieckiej, ale gdy otworzyła się możliwość dotarcia do archiwów, zaczęto więcej mówić o 17 września, o stosunku Stalina i ZSRR do Polski. Uwagę mediów zaprzątnęła też sprawa Katynia i inne fakty odnoszące się do tragicznych wydarzeń na Wschodzie. Nastąpiła wyraźna zmiana, ale odnoszę wrażenie,
Ten uparty Gomułka
Polityka dla Władysława Gomułki była sztuką rzeczy możliwych Do zastanowienia się nad postacią Władysława Gomułki i jego miejscem w dziejach skłaniają dwie okoliczności: 20. rocznica jego śmierci i znamienne wyniki badań opinii, w których po raz pierwszy od 1989 r. dodatnie oceny Polski Ludowej przeważyły nad ujemnymi. Interpretacje tego stanu społecznej świadomości rażą powierzchownością. Zaskoczeni i sfrustrowani publicyści przeważającego dziś w mediach nurtu posolidarnościowego skłonni są doszukiwać się powodów ulotnych i przypadkowych. Kłótnie w obozie sukcesorów
Towarzyszom już dziękujemy
(Epizody zapomniane, nieznane, błahe) Suplement Wojciecha Giełżyńskiego napisany po 22 latach do jego książki „Gdańsk, Sierpień ’80” Przydarzyło się nam – Lechowi Stefańskiemu i mnie – po trosze z ciekawości, bardziej z gry przypadków, że podpatrywaliśmy z bliska (i to z obu stron) wydarzenia Sierpnia ’80 w Stoczni Gdańskiej. Nawet w nich uczestniczyliśmy marginalnie, sugerując to i owo osobom tamtego radosnego dramatu. Byliśmy wtedy współpracownikami „Polityki”, lecz do Gdańska udaliśmy się z własnej woli. Opisaliśmy sławny strajk w książce
