Historia
Stalin a powstanie warszawskie
W lipcu 1944 r. strategiczne interesy Związku Radzieckiego były na Bałkanach, a nie nad Wisłą Podstawowy zrąb faktów składających się na politykę ZSRR wobec Polski w latach 1939-1945 jest już dziś w zasadzie znany. Mimo to o wielu jeszcze sprawach wiemy za mało. Dotyczy to zwłaszcza powstania warszawskiego, a szczególnie procesu i dat dziennych decyzji podejmowanych wówczas na Kremlu. Sukces boju o Warszawę, później nazwanego powstaniem, ci, którzy wydali rozkaz w podziemnej Warszawie, i rząd polski w Londynie, który na to zezwolił, uzależniali od czterech
Oszczędzić führera
Czy płk Sauffenberg w zamachu na Hitlera świadomie oszczędził führera Czyn płk. Clausa Schenka von Stauffenberga, który przed 60 laty, 20 lipca 1944 r., dokonał zamachu na Hitlera, stając się dla Niemców symbolem oporu wobec systemu zła, ciągle przykuwa uwagę historyków i publicystów RFN, sprawiając, że im większy staje się dystans czasu, tym głębiej sięgają analizy faktów składających się na ciąg wydarzeń owego lipcowego dnia i okoliczności do nich prowadzących. Ten ze wszech miar
Alternatywa dla Londynu i… Moskwy
Czy powstanie PKW zapobiegło wchłonięciu Polski przez Związek Radziecki? Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego miał dwie legendy propagandowe. W Polsce Ludowej – białą, od 15 natomiast lat – czarną, obie na swój sposób nieprawdziwe. Legenda biała, dla przykładu, na użytek propagandowy starała się ukryć okoliczności powstania PKWN w Moskwie, robiąc to zresztą niekonsekwentnie i naiwnie. Protokoły moskiewskich posiedzeń były bowiem dla historyków dostępne od 1956 r., a w 1973 r. zostały opublikowane w oficjalnym wydawnictwie archiwalnym
Hitler na celowniku
Niemiecki ruch oporu to nie tylko zamach płk. Staufenberga W mediach ruch oporu w Trzeciej Rzeszy redukuje się do zamachu wojskowych na Hitlera 20 lipca 1944 r. i do opozycji mieszczańskiej skupionej wokół Koła z Krzyżowej. Obu nurtom zresztą wystawiono w czasach transformacji pomniki wiecznej pamięci – wojskowym w Gierłoży, głównej kwaterze Hitlera w Prusach Wschodnich, oraz w Krzyżowej, posiadłości rodziny Moltke, gdzie spiskowały mieszczańsko-konserwatywne osobistości. To zawężone spojrzenie zubaża rozmiary ruchu oporu i zniekształca jego charakter.
Ks. Dziwisz nuncjuszem
Nieznana notatka Wiesława Górnickiego z rozmowy z bp. Dąbrowskim nt. wyboru gen. Jaruzelskiego i układu z Watykanem 15 lat temu, w drugiej połowie lipca 1989 r., praktycznie dzień po dniu, nastąpiły dwa ważne wydarzenia w życiu politycznym Polski – nawiązanie stosunków dyplomatycznych z Watykanem oraz wybór prezydenta PRL. Pierwsze wydarzenie było przygotowywane od dłuższego czasu. Już w 1974 r. zostało podpisane porozumienie o powołaniu zespołów do spraw kontaktów roboczych. Do konkretnych rozmów na temat uregulowania stosunków z Watykanem powrócono
Niewygodna prawda
Dlaczego w oficjalnym życiorysie Horsta Köhlera, prezydenta Niemiec, fałszuje się historię W życiorysach znanych czy wybitnych ludzi miejsce lub data urodzenia zazwyczaj nie zwracają szczególnej uwagi. Tymczasem w przypadku Horsta Köhlera okoliczności towarzyszące jego przyjściu na świat jak najbardziej zasługują na zbadanie. Jak się to stało, że urodził się on w Skierbieszowie na Zamojszczyźnie 22 lutego 1943 r., a więc w fazie końcowej akcji wysiedleńczej tamtejszych polskich chłopów? Jaki był los jego rodziny, kiedy do Polski szybko
Jak pomóc Gorbaczowowi
Nieznany zapis rozmowy gen. Jaruzelskiego z Ronaldem Reaganem w 1990 r. Zmarły niedawno Ronald W. Reagan był jednym z najciekawszych prezydentów USA. Karierę rozpoczynał jako sprawozdawca sportowy w lokalnych rozgłośniach radiowych na Środkowym Zachodzie, gdzie szybko uzyskał dużą popularność. W 1937 r. został aktorem. W politykę zaangażował się na poważnie w 1962 r., kiedy został członkiem Partii Republikańskiej. Cztery lata później wygrał wybory gubernatorskie w stanie Kalifornia, w 1970 r. powtórzył ten sukces. Prezydentem został
Tajne dokumenty MSZ
Pierwsza wizyta Jana Pawła II w Polsce Od chwili wyboru kardynała Karola Wojtyły na papieża 16 października 1978 r. rozważana była sprawa jego wizyty w kraju w charakterze głowy państwa watykańskiego. Nawiązując do tej kwestii, uczestniczący w uroczystościach intronizacyjnych Jana Pawła II minister – kierownik Urzędu ds. Wyznań, Kazimierz Kąkol, złożył już 22 października 1978 r. następujące oświadczenie dla prasy: „Wokół tej sprawy nagromadziło się wiele nieporozumień i dezinformacji. Dlatego też właśnie potrzebne są oficjalne wyjaśnienia.
List Andrzeja Werblana do Mieczysława F. Rakowskiego
Dziś wieczorem wyjeżdżam i wrócę dopiero 3 czerwca. Zobaczymy się więc nie wcześniej niż po wyborach (po I turze). Ułożyłem dla użytku własnego zestaw kryteriów dla oceny wyników tej tury. Jestem pesymistycznie nastawiony i obym był fałszywym prorokiem. A teraz moje kryteria: 1. Najważniejsze kryterium – lista krajowa. Mam nadzieję, że w większości ona przejdzie, choć pewności nie ma. Ty i Kiszczak jesteście najmniej zagrożeni, ale reszta tak, a jeśli nie przejdzie ze 25 osób, to konsekwencje polityczne będą ponure.
3:1 dla „Solidarności”
W wyborach 1989 roku nie tylko władzę zdumiała niska frekwencja Po Okrągłym Stole, przed wyborami parlamentarnymi w 1989 r., wydawało się, że rządząca koalicja – PZPR, ZSL, SD – może być pewna swego. Kompromis zawarty z opozycyjną „Solidarnością” akceptował realia ustrojowe i zakładał, iż obie strony są skazane na siebie, wbrew wszelkim istniejącym różnicom, gdyż żadna nie jest w stanie samodzielnie osiągnąć założonych celów. Kontrakt przewidywał wybory niekonfrontacyjne – wprowadzono jednorazowe gwarancje zachowania przewagi rządzącemu obozowi
