Nauka
Zagadki jeziora Wostok
Czy rosyjscy naukowcy znaleźli pod grubym lodem Antarktydy nową formę życia? Podlodowe jezioro Wostok we wschodniej Antarktydzie to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na Ziemi. Przez miliony lat ogromny zbiornik był całkowicie odcięty od świata. Naukowcy zastanawiali się, jakie organizmy bytują pod lodowym sklepieniem, które ma od 3750 do 4350 m grubości. Jeżeli życie przetrwało w ekstremalnych warunkach Wostoku, można się spodziewać, że istnieje także na innych ciałach niebieskich, np. na Enceladusie, skutym lodem księżycu Saturna, czy krążącej
Mapa aktywności mózgu
Amerykanie chcą rozpocząć gigantyczny projekt naukowy To będzie epokowy projekt trwający latami. Być może rozpocznie kolejną rewolucję w dziejach ludzkości, rewolucję neurologiczną, równie ważną jak agrarna, przemysłowa czy informatyczna. Prezydent Barack Obama zamierza zainicjować gigantyczny program badań mózgu, Brain Activity Map (Mapa aktywności mózgu), który ma kosztować miliardy dolarów i umożliwić wyleczenie chorób Alzheimera i Parkinsona, schizofrenii, autyzmu, depresji oraz różnych zaburzeń umysłowych. O projekcie poinformował 18 lutego
Zagrożenie z kosmosu
Zderzenie z kilkusetmetrową asteroidą miałoby skutki nieporównywalne z niczym, co ludzkość widziała do tej pory W piątek, 15 lutego, krótko po wschodzie słońca, nad Czelabińskiem pojawiły się oślepiająco jasne, ogłuszająco głośne i poruszające się z ogromną prędkością obiekty. Niektóre wbiły się w ziemię tuż za miastem, inne spadły na terenie zamieszkanym, powodując duże szkody materialne i obrażenia u ponad 1000 osób. Sceny nagrane licznymi w Rosji kamerkami samochodowymi żywo przypominały te z filmu „Armageddon”. Wszystko spowodował mały, zaledwie
Klonowanie rozczarowanie?
Dziesięć lat temu została uśpiona Dolly, najsłynniejsza owca świata Jest z pewnością najbardziej znaną owcą od czasów, gdy Jan Chrzciciel alegorycznie nazwał Jezusa Barankiem Bożym, który gładzi grzechy świata, jak napisał w 1997 r. amerykański naukowiec Stephen Jay Gould. Dolly „stała się bez wątpienia najsłynniejszym ssakiem naszej epoki, wyprzedzając papieża, prezydenta Stanów Zjednoczonych, Madonnę i Michaela Jordana”. Owca Dolly była pierwszym ssakiem sklonowanym metodą transferu jąder komórkowych dorosłego
Szybko, coraz szybciej
Kiedy przestanie nam doskwierać chroniczny brak czasu? Naukowcy nie pozostawiają wątpliwości: będzie coraz gorzej John Fowles w „Kochanicy Francuza” pisał, że wielkim nieszczęściem naszego stulecia jest brak czasu. Trudno się z nim nie zgodzić. Od czasów rewolucji przemysłowej mnóstwo inwencji człowiek wkłada w to, by usprawnić codzienne obowiązki. Powstają komputery, które przyspieszają liczenie i pisanie, w sklepach pojawia się jedzenie gotowe do spożycia, a telewizja reklamuje sprzęt sportowy, dzięki któremu możemy ćwiczyć nawet
Homo coraz mniej sapiens?
Szczyt zdolności intelektualnych człowiek ma już za sobą – twierdzi kalifornijski badacz Czy na skutek procesu ewolucji ludzie stają się coraz głupsi? Czy bez doboru naturalnego i walki o byt poziom inteligencji z każdym pokoleniem spada? Na pozór świadczą o tym fakty. Mózg ludzki powoli się kurczy, w genach odpowiedzialnych za zdolności intelektualne i emocjonalne zachodzą szkodliwe mutacje. Biolog ewolucyjny i genetyk ze Stanfordu, prof. Gerald Crabtree, wywołał gorącą dyskusję artykułem „Our Fragile Intellect” („Nasz delikatny intelekt”),
Wulkan, który prawie zabił ludzkość
Gigantyczna erupcja Toby na Sumatrze spowodowała katastrofę klimatyczną Jakieś 74 tys. lat temu historia człowieka niemal się skończyła. Być może globalną katastrofę przetrwało tylko tysiąc par w wieku rozrodczym. Od tych nielicznych pochodzą wszyscy współcześni ludzie. Powszechną zagładę spowodowała erupcja superwulkanu Toba na Sumatrze, najpotężniejsza eksplozja na planecie w ciągu ostatnich 2 mln lat. Gdyby obecnie wybuchł superwulkan o podobnej mocy, oznaczałoby to kres cywilizacji. Mimo rozwoju nauki i techniki
Czego wypatruje astronom – rozmowa z Jerzym Rafalskim
Za czasów Kopernika położenie Gwiazdy Polarnej było inne Jerzy Rafalski – absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, studia astronomiczne ukończył w 1993 r. i rozpoczął pracę w toruńskim planetarium. Jest prawdziwym pasjonatem astronomii i świetnym jej popularyzatorem. W wolnych chwilach siada pod gołym niebem i dla przyjemności obserwuje gwiazdy. Tworzy także oparte na badaniach naukowych animacje komputerowe rozwoju i wyglądu odległych światów i planet. Rozmawia Bronisław Tumiłowicz W okresie świątecznym nieco częściej spoglądamy w niebo. Co świeci
Wirusy śpią w DNA
Zarazki sprzed milionów lat mogą się uaktywnić Aż 8% ludzkiego DNA pochodzi od wirusów, które wdarły się do komórek rozrodczych przodków człowieka ok. 40 mln lat temu. Wirusy przeważnie pozostają uśpione, jednak w pewnych okolicznościach mogą się obudzić i przyczynić do powstawania groźnych chorób. Te niejako obce części ludzkiego DNA pochodzą od retrowirusów – wirusów, których informacja genetyczna jest zapisana w cząsteczce kwasu rybonukleinowego (RNA). Gdy wirus przedostanie się do komórki
Depresja – choroba mózgu – rozmowa z prof. Mariuszem Pappem
To, że w depresji brakuje siły, ma sens, bo jeśli chory wykazuje myśli samobójcze, nie będzie w stanie się zabić Prof. Mariusz Papp – kierownik Pracowni Farmakologii Behawioralnej w Instytucie Farmakologii PAN w Krakowie. Autor wielu artykułów naukowych dotyczących stresu oraz działania leków przeciwdepresyjnych. Członek m.in. Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego, British Association for Psychopharmacology oraz European Behavioural Pharmacology Society. Rozmawia Tomasz Borejza Depresja jest chorobą duszy czy chorobą mózgu? – To pytanie zadają sobie wszyscy.
