Nauka
Odcięci od świata przez 520 dni
W izolacji najbardziej dręczyły marsonautów nuda i brak kobiet Marsonauci byli bladzi i wyczerpani, kiedy wreszcie zobaczyli światło dzienne. W Moskwie zakończył się bezprecedensowy eksperyment. Sześciu mężczyzn przebywało zamkniętych na powierzchni 180 m kw. przez 520 dni. Była to symulacja lotu na Marsa – najdłuższy w historii badań kosmosu eksperyment izolacji, którego koszty przekroczyły 10 mln euro. Na pokładzie znaleźli się Rosjanie Aleksiej Sitiew (38 lat, inżynier budownictwa okrętowego i nurek
115 lat niezwykłej Hendrikje
W genach najstarszej kobiety świata zapisany jest sekret długiego i zdrowego życia Hendrikje van Andel-Schipper żyła w trzech stuleciach. W setnym roku życia wygrała z rakiem piersi. Była najstarszym człowiekiem na świecie. Aż do śmierci w wieku 115 lat zachowała zdumiewającą sprawność umysłu. Pamiętała dobrze zarówno wstąpienie na tron królowej Wilhelminy, jak i zamachy z 11 września 2001 r. Lekarze mieli niezwykłą okazję badania jej i za życia, i po śmierci, ponieważ pani van Andel-Schipper zapisała swoje
Siła nieczysta
Nobla z fizyki przyznano za odkrycie czegoś, o czym nikt nie wie, co to jest Ciemna energia nie jest kosmicznym fenomenem odległym o miliardy lat świetlnych od nas. Jest wszędzie, nawet w pokoju, w którym czytacie Państwo ten tekst. Sprawia, że odsuwają się od siebie ściany i oddala od Państwa numer „Przeglądu”, który trzymacie w rękach. Nieważne, jak wielka siła was pcha, aby go przeczytać. Na powiększenie metrażu przyjdzie jednak Państwu poczekać. Ciemna energia jest siłą kosmiczną, co znaczy, że w mikroskali
Makabryczne obrzędy Indian Chimú
Uśmiercali rybaków, dzieci i ciężarne kobiety ku czci Księżyca i Oceanu Indianie Chimú składali najwięcej ofiar z ludzi w całej Ameryce Południowej. Podcinali gardła, wyrywali serca albo grzebali żywcem. Naukowcy odnajdują wciąż nowe świadectwa tych makabrycznych obrzędów. Zespół archeologów, na czele którego stoi Oscar Gabriel Prieto, prowadził wykopaliska na peruwiańskim wybrzeżu, w pobliżu rybackiej wsi Huanchaquito, w odległości zaledwie kilometra od starożytnego miasta Chan Chan, wspaniałej stolicy państwa Chimú (istniało mniej więcej
Od zakupów do polityki
Naukowcy pracują nad mechanizmami wyboru Co łączy postawienie krzyżyka na kartce wyborczej, kupno samochodu i zdecydowanie się na zagraniczną wycieczkę w biurze podróży? We wszystkich tych przypadkach musimy podjąć decyzję i dokonać pewnego wyboru. Różnica polega przede wszystkim na tym, jak go motywujemy i jakie mechanizmy rządzą nami w chwili, kiedy spośród kilkunastu czy kilkuset opcji wybieramy tę najwłaściwszą. To, czy kierujemy się emocjami czy rozumem, wcale nie jest oczywiste. Dr Grzegorz Pochwatko, mgr Małgorzata Godlewska, dr Joanna Sweklej i dr Robert
Jak polecimy do gwiazd?
Wizjonerstwo Lema plus najnowsze odkrycia fizyków to recepta na podróże ku dalekim galaktykom „Goobar znowu zwrócił się ku tablicy, wytarł kilka znaków rękawem i pisał, mówiąc jednocześnie: – Podstawimy sobie jeszcze raz stałe pola… Teraz transmutacja garganowska… i mamy… Wypisaną formułę obwiódł ramką. Jeszcze kreda w jego palcach nie oderwała się od czarnej deski, gdy rozległ się zdławiony chóralny okrzyk. Mechaneuryści, biologowie, matematycy zerwali się ze swych miejsc i zastygli, jak rażeni
Niezwykły świat dalekich planet
W przestrzeniach kosmosu astronomowie odkrywają globy czarniejsze od węgla albo lekkie jak korek Astronomowie wciąż znajdują nowe planety poza Układem Słonecznym. Często są to obiekty przedziwne, mknące po nietypowych, ciasnych orbitach. Do tej pory naukowcy wytropili glob czarniejszy od węgla, planetę ekstragalaktyczną, jak również kosmicznych wędrowców – ciała niebieskie bez macierzystych gwiazd, śmigające swobodnie przez bezkres Drogi Mlecznej. Przez dziesięciolecia badacze nieba toczyli spór, czy inne słońca mają systemy planetarne. Niektórzy uważali, że Układ
Plan wziął w Webb
Teleskop, dzięki któremu mieliśmy poznać tajemnice kosmosu, odłożony na lata Niepowetowana strata to najlżejsze określenie używane przez środowisko naukowe do podsumowania planów wstrzymania finansowania Kosmicznego Teleskopu im. Jamesa Webba, następcy teleskopu Hubble’a. Amerykański Kongres szuka oszczędności w budżecie i opóźniony projekt, którego końca nie widać, nie wzbudza tam sympatii. NASA bije się w piersi i przyznaje do grzechu, ale nie ma innego wyjścia, jak prosić kongresmenów o więcej. Bo fakty są twarde: teleskopu nie ma, a jego części nie są nawet przetestowane. Z tego względu
Głupsi niż 10 tysięcy lat temu?
Nasi przodkowie byli silniejsi i wyżsi niż my, mieli też większe mózgi Ludzkość najlepsze czasy ma już za sobą. W wyniku ewolucji homo sapiens nieco skarłowaciał. Nasi przodkowie, zbieracze i łowcy sprzed 10 tys. lat, byli sprawniejsi, bardziej muskularni i wyżsi. Pytanie, czy nie staliśmy się też trochę głupsi. Dawni myśliwi mieli mózgi o 10% większe. Do takich zdumiewających wniosków doszli brytyjscy naukowcy z Cambridge, którzy przebadali kości i czaszki ludzi z ostatnich 200
To tylko złamanie kręgosłupa
Terapie dla paraplegików? Protezy sterowane myślą? Czy to już naprawdę przyszłość? Proszę sobie wyobrazić rzeczywistość, w której utrata ręki nie wywołuje czarnej rozpaczy, tylko siarczyste przekleństwo na myśl o niespodziewanym wydatku. Ostatnie osiągnięcia naukowe każą się spodziewać, że znane dotychczas wyłącznie z literatury SF wynalazki zmaterializują się pod postacią prototypowych rozwiązań i gotowych produktów. Na łamach „Przeglądu” opisywaliśmy już zewnętrzne szkielety, pozwalające chodzić osobom, które jeszcze do niedawna medycyna musiała skazywać na wózek. Inną
