Nauka
Od zakupów do polityki
Naukowcy pracują nad mechanizmami wyboru Co łączy postawienie krzyżyka na kartce wyborczej, kupno samochodu i zdecydowanie się na zagraniczną wycieczkę w biurze podróży? We wszystkich tych przypadkach musimy podjąć decyzję i dokonać pewnego wyboru. Różnica polega przede wszystkim na tym, jak go motywujemy i jakie mechanizmy rządzą nami w chwili, kiedy spośród kilkunastu czy kilkuset opcji wybieramy tę najwłaściwszą. To, czy kierujemy się emocjami czy rozumem, wcale nie jest oczywiste. Dr Grzegorz Pochwatko, mgr Małgorzata Godlewska, dr Joanna Sweklej i dr Robert
Jak polecimy do gwiazd?
Wizjonerstwo Lema plus najnowsze odkrycia fizyków to recepta na podróże ku dalekim galaktykom „Goobar znowu zwrócił się ku tablicy, wytarł kilka znaków rękawem i pisał, mówiąc jednocześnie: – Podstawimy sobie jeszcze raz stałe pola… Teraz transmutacja garganowska… i mamy… Wypisaną formułę obwiódł ramką. Jeszcze kreda w jego palcach nie oderwała się od czarnej deski, gdy rozległ się zdławiony chóralny okrzyk. Mechaneuryści, biologowie, matematycy zerwali się ze swych miejsc i zastygli, jak rażeni
Niezwykły świat dalekich planet
W przestrzeniach kosmosu astronomowie odkrywają globy czarniejsze od węgla albo lekkie jak korek Astronomowie wciąż znajdują nowe planety poza Układem Słonecznym. Często są to obiekty przedziwne, mknące po nietypowych, ciasnych orbitach. Do tej pory naukowcy wytropili glob czarniejszy od węgla, planetę ekstragalaktyczną, jak również kosmicznych wędrowców – ciała niebieskie bez macierzystych gwiazd, śmigające swobodnie przez bezkres Drogi Mlecznej. Przez dziesięciolecia badacze nieba toczyli spór, czy inne słońca mają systemy planetarne. Niektórzy uważali, że Układ
Plan wziął w Webb
Teleskop, dzięki któremu mieliśmy poznać tajemnice kosmosu, odłożony na lata Niepowetowana strata to najlżejsze określenie używane przez środowisko naukowe do podsumowania planów wstrzymania finansowania Kosmicznego Teleskopu im. Jamesa Webba, następcy teleskopu Hubble’a. Amerykański Kongres szuka oszczędności w budżecie i opóźniony projekt, którego końca nie widać, nie wzbudza tam sympatii. NASA bije się w piersi i przyznaje do grzechu, ale nie ma innego wyjścia, jak prosić kongresmenów o więcej. Bo fakty są twarde: teleskopu nie ma, a jego części nie są nawet przetestowane. Z tego względu
Głupsi niż 10 tysięcy lat temu?
Nasi przodkowie byli silniejsi i wyżsi niż my, mieli też większe mózgi Ludzkość najlepsze czasy ma już za sobą. W wyniku ewolucji homo sapiens nieco skarłowaciał. Nasi przodkowie, zbieracze i łowcy sprzed 10 tys. lat, byli sprawniejsi, bardziej muskularni i wyżsi. Pytanie, czy nie staliśmy się też trochę głupsi. Dawni myśliwi mieli mózgi o 10% większe. Do takich zdumiewających wniosków doszli brytyjscy naukowcy z Cambridge, którzy przebadali kości i czaszki ludzi z ostatnich 200
To tylko złamanie kręgosłupa
Terapie dla paraplegików? Protezy sterowane myślą? Czy to już naprawdę przyszłość? Proszę sobie wyobrazić rzeczywistość, w której utrata ręki nie wywołuje czarnej rozpaczy, tylko siarczyste przekleństwo na myśl o niespodziewanym wydatku. Ostatnie osiągnięcia naukowe każą się spodziewać, że znane dotychczas wyłącznie z literatury SF wynalazki zmaterializują się pod postacią prototypowych rozwiązań i gotowych produktów. Na łamach „Przeglądu” opisywaliśmy już zewnętrzne szkielety, pozwalające chodzić osobom, które jeszcze do niedawna medycyna musiała skazywać na wózek. Inną
Zagadkowy świat Mykeńczyków
W Grecji odkryto najstarszy dający się odczytać dokument europejski Już 11 lat trwają prace archeologiczne w pobliżu miejscowości Iklaina w południowo-zachodniej części Peloponezu. Naukowcy odsłonili tu ruiny wspaniałego kompleksu pałacowego z epoki mykeńskiej (lata 1650-1150 p.n.e.). Był to owiany legendą czas herosów w spiżowych zbrojach, bohaterskich czynów Heraklesa, wyprawy Argonautów i wojny trojańskiej. Ale Mykeńczycy wsławili się nie tylko jako nieustraszeni wojownicy, łupiący bogate miasta Azji. Elita władzy stworzyła skomplikowany
Pingwiny bez nadajników
Dzięki obrączkowaniu dowiedzieliśmy się o życiu tych ptaków więcej niż innymi metodami, ale… Pingwiny królewskie to chyba najłatwiej rozpoznawany gatunek tych drapieżnych nielotów. Charakterystyczne złocenia na podgardlu, dwie pomarańczowe plamy po bokach głowy i jeszcze jedna pod dziobem – kto by ich nie rozpoznał? Nie moglibyśmy ich podziwiać w filmach na kanałach przyrodniczych, gdyby nie dziesięciolecia badań. Badań, których jednym z podstawowych elementów jest metalowa obrączka z nadajnikiem umożliwiająca śledzenie ptaków z odległości. Od lat jednak naukowcy
Nadzieja na ojcostwo
Naukowcom z Jokohamy udało się wyhodować mysie plemniki poza organizmem Spermatogeneza – proces powstawania i dojrzewania plemników, gamet męskich – to jeden z najbardziej skomplikowanych procesów zachodzących w cieplarnianych warunkach „części niesfornych” (jak kiedyś w telewizji przetłumaczono nazwę tego miejsca w skeczu Monty Pythona). Do dzisiaj nie udało się go odtworzyć w warunkach pozaustrojowych u żadnego gatunku z wyjątkiem japońskich węgorzy. W najnowszym „Nature” naukowcy z zespołu, którym kieruje Takehiko Ogawa z Jokohamy, dumnie donoszą, że dokonali tej operacji
Ściśle tajny X-37B
Zagadkowe misje amerykańskiego orbitera mogą zacząć nowy wyścig zbrojeń w kosmosie Już po raz drugi amerykański wahadłowiec X-37B znalazł się na orbicie. To najbardziej tajemniczy statek kosmiczny świata. Misja ma charakter wojskowy i jest absolutnie top secret. Nie wiadomo, ile kosztowało skonstruowanie automatycznego promu kosmicznego, jak długo potrwa jego lot, jakie instrumenty i ładunek ma na pokładzie. Siły powietrzne USA nie zamierzają też ujawnić, jaki jest cel tej misji. Dowództwo poinformowało
