Nauka
Eureka
ZWIERZĘTA Delfiny z dorzecza Amazonki Ponad 3,2 tys. delfinów rzecznych naliczyli naukowcy w Ameryce Południowej. To wynik pierwszej w dziejach kontynentu akcji liczenia tych zwierząt. Badacze, wspierani przez WWF, przemierzyli Amazonkę i Orinoko wraz z ich dopływami. Podczas 14-miesięcznej ekspedycji rozpoczętej w maju ub.r. przepłynęli 3145 km. Najwięcej delfinów zauważyli w Boliwii – 1426 osobników, w Ekwadorze – 40, w Kolumbii – 651, w Peru – 818 i w Wenezueli 270. Policzone delfiny należą
Eureka
PSYCHOLOGIA Język powszechnie zrozumiały I nie jest to esperanto ani angielski, ale język, jakim matka mówi do dziecka. Według Grega Bryanta i Clarka Barretta z Uniwersytetu Kalifornijskiego, każdy może zrozumieć przynajmniej wyrażane przez nią intencje. Naukowcy nagrali północnoamerykańskie matki mówiące do dzieci i do dorosłych. Nagrań tych wysłuchali mieszkańcy wiosek w Ekwadorze, nieznający angielskiego. 73% słuchaczy rozpoznało słowa skierowane do dziecka. Byli w stanie także odgadnąć po tonie głosu, czy chodzi o ostrzeżenie, zakaz czy pochwałę. Zadanie
Poszukiwacze arki, której nie ma
Czy na górze Ararat czekają na odkrywcę szczątki legendarnego statku Noego? Opowieść o potopie i arce Noego należy do najpiękniejszych w Biblii i Koranie. Stała się inspiracją dla niezliczonych artystów, pobudziła też naukowców do tropienia śladów globalnej powodzi. Wielu szukało szczątków legendarnego statku patriarchy na stokach góry Ararat. Niektórzy twierdzili, że je znaleźli. Ostatnio jednak turecki archeolog Murat Avci rozwiał złudzenia fantastów i fundamentalistów biblijnych. Wykazał on na łamach fachowego magazynu „Bulletin of Engineering Geology
Eureka
MEDYCYNA Czy jest związek między cukrzycą a grypą? Podczas dającej się szczególnie we znaki epidemii grypy z ostatniej zimy australijscy lekarze zwrócili uwagę na wyraźny wzrost zachorowań na cukrzycę typu 1, insulinozależną. Choroba ta występuje u dzieci i młodzieży, i to coraz częściej. Tej zimy liczba przypadków zdiagnozowanych u dzieci podwoiła się. Infekcje wirusowe są wskazywane jako możliwa przyczyna cukrzycy typu 1, ale do tej pory podejrzewano tylko wirusy świnki, różyczki, mononukleozy i enterowirus Coxsackie B. Powodują one pojawianie się
Hadrian – cesarz niestrudzony
Po śmierci młodego kochanka imperator pogrążył się w głębokiej żałobie Był najniezwyklejszym spośród władców Rzymu. Niestrudzenie podróżował po ogromnym imperium, odnawiał groby bohaterów i starożytne świątynie. Kochał kulturę Hellenów, którzy wielbili go jak boga. Za to Żydzi nienawidzili Hadriana jak dżumy – wszelkie teksty talmudyczne o tym cesarzu kończyły się słowami: „Oby jego kości sczezły”. W obliczu śmierci imperator napisał wiersz o swej duszy, która wkrótce odejdzie w nieznane. Belgijscy archeolodzy, prowadzący
Eureka
MEDYCYNA Centymetr prawdę ci powie Centymetr jest bardziej wiarygodnym wskaźnikiem zagrożenia atakiem serca niż waga. Naukowcy z University of Texas Southwestern Medical Center w Dallas stwierdzili, że ludzie, którzy nie mają nadwagi, ale mają większy obwód w talii, są bardziej narażeni na atak serca niż ludzie z nadwagą, ale smuklejsi. Naukowcy przeprowadzili długookresowe badania 2744 osób w wieku ok. 45 lat. Używali rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej dla wykrycia wczesnych oznak zatkania tętnic i odkryli
Prześwietlanie mózgu
Czy uda się stworzyć maszynę do czytania myśli? Czyżby dla kłamczuchów nadchodziły trudne czasy? Naukowcy z coraz większym zapałem próbują odczytywać myśli. Są już pierwsze sukcesy. Być może powracający do domu mąż usłyszy od rozsierdzonej małżonki: „Byłeś z nią. Nie próbuj zaprzeczać. Widzę to w twojej głowie”. „W ostatnich latach pojawiły się techniki, które w pewnym stopniu pozwalają na poznanie myśli badanej osoby poprzez analizowanie aktywności jej mózgu”, wyjaśnia John-Dylan Haynes z berlińskiego Bernstein Center
Eureka
TECHNOLOGIE Okręty podwodne z płetwą Czy okręty podwodne napędzane śrubą staną się przeżytkiem? Inżynierowie z renomowanego Massachusetts Institute of Technology skonstruowali sztuczną polimerową płetwę do napędzania podwodnych pojazdów. Ma ona być bardziej wydajna niż śruba, zapewni okrętowi większą manewrowość, a ponadto napędzany płetwą pojazd podwodny będzie niezwykle cichy. Zdaniem komentatorów, ten wynalazek znajdzie zastosowanie w marynarce wojennej. Admirałowie od dawna marzą o niewykrywalnych okrętach podwodnych, penetrujących nieprzyjacielskie porty. Sztuczna
Zbrodnie zapisane w kościach
Czy trucizna położyła kres życiu dwóch geniuszy renesansu? Dwaj wybitni młodzi ludzie zmarli w podejrzanych okolicznościach. Włoska policja wojskowa – karabinierzy, sprawdza, czy doszło do zbrodni. Tylko że tajemnicze zgony nastąpiły ponad 500 lat temu. Dlatego ze stróżami prawa współpracują naukowcy z Bolonii. Znakomity poeta Angelo Ambrogini, zwany Poliziano, zakończył życie we wrześniu 1494 r. Miał tylko 40 lat. Dwa miesiące później odszedł genialny filozof, myśliciel i szermierz humanizmu, Giovanni Pico della
NAZCA – modlitwa do bogów deszczu
Tajemnicze geoglify były szlakami rytualnych procesji i ceremonii religijnych Gigantyczne naziemne rysunki z peruwiańskiego płaskowyżu Nazca fascynowały ludzkość od dziesięcioleci. Uważano, że można je dostrzec tylko z lotu ptaka. Niestrudzony łowca kosmitów, Erich von Däniken, uznał je za pasy startowe dla pojazdów z innych planet. Däniken nie twierdził, że stworzyli je piloci latających talerzy, lecz krajowcy, pragnący zachęcić gwiezdnych podróżników do ponownego lądowania. Geoglify (wielkie naziemne rysunki) sporządzone zostały na obszarze ponad 80 km kw. na płaskowyżu
