Nauka
Eureka
matematyka Jak wygrać w totka? Profesor matematyki i statystyki Karl Bosch ze Stuttgartu w ramach programu badawczego finansowanego z budżetu Badenii-Wirtembergii zadał sobie trud obliczenia, jakie jest prawdopodobieństwo trafienia szóstki w totolotku. W tym celu dociekliwy badacz przeanalizował 7,78 mln wypełnionych i oddanych kuponów. Bosch doszedł do konkluzji, że nie pomoże typowanie szczęśliwych liczb lub daty urodzin. Prawdopodobieństwo trafienia szóstki wynosi zawsze mniej więcej 1 do 14 mln. Jest jednak pewien sposób,
Eureka
zwierzęta Prawa ptasiej aerodynamiki Zasady opracowane przez naukowców sobie, a życie sobie. Co decyduje o szybkości, z jaką leci ptak? Nie tylko jego masa i powierzchnia skrzydeł, jak w przypadku maszyn latających, ale także ewolucja. Jak informuje „PLoS Biology”, do takiego wniosku doszli po przebadaniu 138 gatunków ptaków wędrownych Thomas Alerstam, Mikael Rosen, Johan Bäckman i Olof Hellgren z Uniwersytetu w Lund oraz Per G.P. Ericson ze sztokholmskiego Muzeum Historii Naturalnej. Za pomocą radaru mierzyli oni prędkość lotu
Eureka
EKOLOGIA Francuskie kłopoty z kranówką Poziom warstwy wodonośnej Champigny zaopatrującej w wodę około miliona osób w Paryżu i regionie Île-de-France jest najniższy w historii. Od lutego ub.r. ograniczenia poboru wody dotykają ponad jedną trzecią gmin leżącego w tym regionie rolniczego departamentu Seine-et-Marne. Wody nie tylko jest mało, ale i jej jakość pozostawia wiele do życzenia ze względu na zanieczyszczenia rolnicze. Według Francuskiego Instytutu Środowiska obecność pestycydów w wodzie wykryło 80% stacji pomiarowych na rzekach i 57% na wodach
Eureka
ARCHEOLOGIA Grób indiańskiego władcy Peruwiańscy archeolodzy Walter Alva i Luis Chero odkryli w prowincji Chiclayo na północy kraju znakomicie zachowany i bogato wyposażony grobowiec władcy lub dygnitarza z kultury Mochica. Zmarły co najmniej 1,7 tys. lat temu dostojnik spoczywa w drewnianym sarkofagu obitym pozłacaną blachą miedzianą. Głowę zmarłego zdobi diadem w kształcie ptaka. W sarkofagu znaleziono także naczynia ceramiczne oraz maskę przedstawiającą głowę zwierzęcia, zapewne jaguara. Ten grób jest jeszcze
Eureka
medycyna Żabie lekarstwo W jajach żaby z gatunku Rana pipiens (żaba lamparcia) być może znajduje się substancja, którą można wykorzystać w terapii nowotworów, zwłaszcza raka mózgu. Jak poinformował fachowy periodyk „Journal of Molecular Biology”, naukowcy amerykańscy uzyskali z jaja tego płaza pewną molekułę, a następnie wyprodukowali jej syntetyczną wersję zwaną amfinazą. Amfinaza rozpoznaje komórki rakowe, przysysa się do nich, a potem wdziera do zbuntowanych komórek i niszczy je.
Eureka
MEDYCYNA Trzymajcie dzieci w cieniu Duża dawka promieniowania słonecznego przyjęta w dzieciństwie może mieć wpływ na późniejsze występowanie nowotworów skóry, w tym najgroźniejszego z nich – czerniaka. Chodzi przy tym nie o opalanie, ale w ogóle o pobyt na dworze. Dermatolodzy z Uniwersytetu Północnej Karoliny kierowani przez dr Nancy Thomas badali związek między genami guza nowotworowego a stopniem ekspozycji na słońce u 214 pacjentów z USA i Australii, u których wykryto czerniaka. Pod uwagę brano poziom promieniowania w miejscach urodzenia pacjentów, a także w miejscach,
Eureka
MEDYCYNA Niebezpieczny brat bliźniak? Posiadanie brata bliźniaka może o 25% zmniejszać płodność siostry – do takiego mało optymistycznego wniosku doszli naukowcy z Sheffield University. Powodem ma być wystawienie żeńskiego płodu na wpływ testosteronu. Co prawda na płód męski działa w tym czasie estrogen siostry, ale poziom estrogenu u obu płodów jest podobny, więc to dziewczynka bardziej odczuwa skutki wewnątrzmacicznej wymiany hormonalnej. Zespół pod kierownictwem dr Virpi Lummaa stwierdził ponadto, że o 15% zmniejsza się prawdopodobieństwo wyjścia
Tiwanaku – kamienny cud
W piramidzie tajemniczego miasta odkryto grób pełen skarbów Tiwanaku od lat fascynuje nie tylko archeologów. Niektórzy uważają to niezwykłe miejsce nad jeziorem Titicaca za kolebkę cywilizacji, inni – za dzieło kosmitów lub ślad legendarnej Atlantydy. Ostatnio nazwa Tiwanaku znów znalazła się na pierwszych stronach gazet. W 15-metrowej piramidzie Akapana, należącej do największych budowli prekolumbijskich w Ameryce Południowej, znaleziono szczątki kapłana lub władcy sprzed 1,3 tys. lat. „Kości są w bardzo dobrym stanie. Ten dostojnik
Eureka
MEDYCYNA Po ecstasy pamięć krótka Popularny narkotyk ecstasy powoduje uszkodzenia mózgu i prowadzi do zaburzeń pamięci. Negatywne skutki może wywołać nawet okazjonalne zażywanie niewielkich dawek tej substancji. Do takich wniosków doszli naukowcy z Akademickiego Centrum Medycznego na Uniwersytecie w Amsterdamie. Ogłosili je najpierw na zjeździe Radiological Society of North America, a teraz opublikowali w piśmie „Archives of General Psychiatry”. Substancja czynna ecstasy, 3,4-metylendioksymetamfetamina (MDMA) powoduje zmiany w budowie komórek nerwowych i zmniejsza przepływ
Eureka
STUDIA Kadry dla elektrowni jądrowej Powstająca na Politechnice Warszawskiej specjalizacja energetyka jądrowa, dzięki współpracy z Uniwersytetem w Sztokholmie, ma kształcić co roku około dziesięciu specjalistów. Za kilkanaście lat utworzą oni kadrę pierwszej polskiej elektrowni atomowej. Ma powstać około 2020 r. w Żarnowcu lub Klempiczu. Według Pentora, 60% Polaków popiera jej budowę. Politechnika do realizacji swoich planów będzie potrzebowała pieniędzy. Unijne stypendia z programu Socrates-Erasmus nie wystarczą. Władze Wydziału Mechanicznego, Energetyki i Lotnictwa rozesłały
