Nauka
Teleporada, czyli do lekarza bez kolejki
Choć telemedycyna w Polsce dopiero się rozwija, mamy już kilka ośrodków, w których ta forma leczenia stoi na niezłym poziomie W 2001 r. przeprowadzono pierwszą operację chirurgiczną przez Ocean Atlantycki. Lekarz przebywający w Nowym Jorku wyciął pęcherzyk żółciowy pacjentce leżącej w szpitalu w Strasburgu. Takie cuda od lat są możliwe na świecie dzięki telemedycynie. W Polsce podobne leczenie na szeroką skalę to ciągle pieśń przyszłości. Jednak już teraz krajowi lekarze stosują rozwiązania nieco prostsze technologicznie (czytaj: tańsze).
Grobowiec królowej-kapłanki
Tajemnicza peruwiańska mumia z piramidy naukową sensacją Żyła przed ponad 15 wiekami, zmarła młodo. Jej nagła śmierć wywołała smutek i żałobę całego ludu. Ciało królowej złożono w komorze grobowej na szczycie piramidy. Ale władczyni nie mogła podążyć w zaświaty sama. W ofierze złożono jej nastoletnią służebnicę. Dziewczyna została uduszona, po upływie stuleci konopny sznur wciąż zaciskał się na jej szyi. Badania izotopu węgla C-14 wykazały, że sznur został ukręcony ok. 450 r.
Polacy w kosmosie
Aparatura z naszych laboratoriów uczestniczy w najambitniejszych programach badawczych Mówiąc o naszych związkach z kosmosem, najczęściej wspomina się Mistrza Twardowskiego, który w XVI w. miał odwiedzić Księżyc, oraz gen. Mirosława Hermaszewskiego, który w 1978 r. rzeczywiście wyleciał w kosmos na statku Sojuz 30. Do lotu szykował się jeszcze jego zmiennik, Zenon Jankowski, a 20 lat później astronautą wahadłowca Columbia był Amerykanin polskiego pochodzenia – James A. Pawelczyk. Na tym nasze zainteresowania kosmiczne wcale się
Eureka
ZDROWIE Lek na chorobę Pompego Wiele wskazuje na to, że medycyna zaczyna wygrywać walkę z do tej pory nieuleczalną genetyczną chorobą Pompego. Szansą dla ludzi cierpiących na tę rzadką chorobę jest zarejestrowany niedawno w Europie i USA lek Myozyme, zawierający alfa-glukozydazę. Choroba Pompego jest związana z uwarunkowanym genetycznie brakiem lub niewystarczającą ilością enzymu – alfa-glukozydazy. To powoduje stopniowe wyniszczenie mięśni. Chorzy tracą zdolność samodzielnego oddychania i poruszania się, aż do całkowitego unieruchomienia w łóżku i przedwczesnego zgonu.
Człowiek krzyżówką dwóch gatunków?
Czy szympansy uprawiały seks z ludźmi – rewolucja w historii ewolucji Być może współczesny homo sapiens jest chimerą, czyli genetyczną krzyżówką dwóch różnych gatunków – hominida i szympansa. Badania genetyczne wskazują, że ludzie i te małpy człekokształtne uprawiały ze sobą seks przez setki tysięcy lat. Poinformował o tym magazyn „Nature”. Prawdopodobnie ewolucja hominidów przebiegała w sposób znacznie bardziej skomplikowany, niż do tej pory uważano. Według dotychczasowych poglądów, przodkowie szympansów i ludzi rozdzielili się ok.
Eureka
KLIMATOLOGIA Zmiany w polskim klimacie Na zlecenie międzynarodowej organizacji ekologicznej WWF prof. Maciej Sadowski z Instytutu Ochrony Środowiska, klimatolog, przygotował analizę ewentualnych skutków wzrostu temperatury w XXI w. w Polsce. Co z niej wynika? W zimie będzie mniej dni z temperaturą poniżej zera, spadnie mniej śniegu. W pozostałych porach roku ocieplenie spowoduje zmiany w szacie roślinnej. Piętro lasów przesunie się w górę i powoli zacznie wchodzić na hale. Z kolei miejsce świerków zajmą stopniowo gatunki
Eureka
Archeologia Brutale z epoki kamiennej Życie w społeczeństwie neolitu, czyli młodszej epoki kamiennej, było znacznie brutalniejsze, niż dotychczas przypuszczano. Brytyjscy naukowcy, Rick Schulting i Michael Wysocki, przebadali 350 czaszek pochodzących z lat 4000-3200 p.n.e. Na prawie 5% czaszek odkryto ślady obrażeń, przeważnie zadanych tępym narzędziem. Na 2% czaszek rany się nie zagoiły – przypuszczalnie ludzie ci zmarli na skutek zadanych ciosów. Zdaniem naukowców, dawni mieszkańcy Wielkiej Brytanii (zapewne nie tylko)
Zagłada Krety minojskiej
Czy wybuch wulkanu unicestwił pierwszą cywilizację Europy? Była to największa katastrofa starożytności. Straszliwa erupcja wulkanu na wyspie Thera unicestwiła tajemniczą kulturę Krety minojskiej, pierwszą cywilizację Europy. Kataklizm otworzył drogę do hegemonii Greków i powstania cywilizacji klasycznej, z której współczesna Europa wywodzi swoje korzenie. Naukowcy ostatnio doszli jednak do wniosku, że wybuch na Therze nastąpił ok. 1627-1600 r. p.n.e., sto lat wcześniej, niż do tej pory przypuszczano. Takie wyniki przyniosły badania gałęzi drzewa oliwnego,
Eureka
STUDIA Kłopotliwe studiowanie Centralna Komisja Egzaminacyjna poinformowała, że świadectwa maturalne wystawi po 11 lipca. Dla tegorocznych absolwentów jest to sygnał, że nie będą mogli rozpocząć studiów za granicą, gdyż wiele tamtejszych uczelni postanowiło zamknąć proces rekrutacji do końca czerwca. Na szczęście Centralna Komisja Egzaminacyjna widzi ten problem. Już zapowiedziała, że pomoże absolwentom, którzy z zagranicznych uczelni dostaną odmowę ze względu na niedostarczenie świadectwa dojrzałości. Podejmie w takim przypadku negocjacje z uczelnią odnośnie opóźnienia terminu składania
Między życiem a śmiercią
Brytyjski naukowiec znalazł biologiczne wyjaśnienie fenomenów z pogranicza śmierci Fenomeny z pogranicza śmierci od dawna fascynowały ludzi. Dziwne doznania z niesamowitej szarej strefy między życiem a zgonem stały się dla wielu najpewniejszym dowodem, że świadomość, czy też dusza, nie umiera wraz z ciałem. Od czasu kiedy w 1975 r. młody amerykański lekarz i filozof, Raymond Moody, opublikował słynną książkę „Życie po życiu” na temat „doznań z pogranicza śmierci” (ang. Near-Death Experiences, NDE), ukazały się setki
