Wpisy od Bronisław Łagowski
Zmienność pojęć
Bez uprzedzeń Wiele podstawowych pojęć wypracowanych przez nowożytną filozofię polityczną zmienia lub traci sens we współczesnej demokracji. Zmiany te najdalej poszły w krajach, które nie mają ugruntowanej, długiej tradycji politycznej. Weźmy za przykład Polskę. W ostatnich latach zmieniło się znaczenie słowa „polityka” i jego pochodnych (polityk, polityczny). „Polityczny” w języku dziennikarzy i samych polityków znaczy coś zdecydowanie ujemnego, nagannego. Jeśli jedna partia chce zganić drugą za niewłaściwe głosowanie w Sejmie, to zarzuca jej kierowanie
Jednostka wszystkim
Bez uprzedzeń Liberalna demokracja oznacza wieczne niezadowolenie. Cytowałem Hegla, ale cytat przeszedł niezauważony. Liberalizm – zacytuję jeszcze raz – głosi „zasadę atomistyczną, zasadę woli jednostkowych: wszystko powinno dziać się teraz z mocy wyraźnej zgody jednostek. Broniąc tej formalnej abstrakcyjnej wolności, liberalizm nie pozwala utrwalić się żadnej organizacji. Wszelkim konkretnym decyzjom rządu przeciwstawia się natychmiast zasadę wolności, piętnując decyzje te, jako wyraz woli partykularnej, a więc samowoli”. Rząd
Prezydent Klaus ma rację
Bez uprzedzeń Zaraz po upadku systemu radzieckiego Zbigniew Brzeziński wystąpił z propozycją, aby Polska i Czechosłowacja weszły w bliższe związki, stworzyły unię, konfederację lub inny ścisły związek państw. Ta propozycja wynikała z prawdziwego rozpoznania zbieżności interesów Polski i Czechosłowacji, zwłaszcza gdy chodzi o stosunki z Niemcami i Rosją, ale również z innych przesłanek. Połączone Polska i Czechosłowacja odgrywałyby większą rolę w Europie niż każde z tych państw osobno i skuteczniej służyłyby interesom swoich narodów. Propozycja nawiązująca, nawiasem mówiąc,
Sztuczki z własnością
Oligarcha Chodorkowski uwierzył, że w Rosji własność nagle stała się świętością i on może ze swymi miliardami robić, co mu się żywnie podoba, na przykład finansować partie opozycyjne. Chodorkowski, jak świadczy jego kariera, bardzo szybko myśli. Niestety, rodacy za nim nie nadążają. Im w uszach jeszcze dźwięczy maksyma, że własność jest kradzieżą. Dla tej maksymy przez osiemdziesiąt lat poświęcano ekonomię, zdrowy rozsądek i nie żałowano też żywych ludzi. Jeszcze za Gorbaczowa policja radziecka przepędzała z placów i stadionów prywatnych sprzedawców
Żadnych tajemnic
Bez uprzedzeń W jednym z felietonów napisałem, że Polacy w Iraku mogą być dla Amerykanów kłopotliwym sprzymierzeńcem. Na wojnie jak na wojnie, można przypadkowo popełnić jedną z tych zbrodni, które racja stanu nakazuje utrzymać w tajemnicy. Jeśli Amerykanom coś takiego się zdarzy, Polacy wypaplają to przed całym światem. Wypaplali co innego, co na szczęście nie było, choć mogło być tajemnicą. Wyjawianie wszystkich możliwych tajemnic stało się nakazem szczególnej moralności, jaka zapanowała w Trzeciej RP. Posłowie popadają
Sprawa polska i rosyjska
Bez uprzedzeń Wspólnym tematem trzech znakomitych studiów składających się na książkę Andrzeja Walickiego „Rosja, katolicyzm i sprawa polska” są reakcje myślicieli rosyjskich XIX w. na „wyzwanie katolickie”. Autor wychodzi od stwierdzenia, że „reakcje te, zarówno pozytywne, jak negatywne, były niezmiernie ważnym składnikiem wielkiej debaty na temat rosyjskiej tożsamości narodowej i sensu dziejów Rosji”. Historia polityczna jest tłem, niekiedy znikającym, dla problemów filozoficznych i religijnych, przedstawionych z właściwą Walickiemu przenikliwością, precyzją i historyczną
Papkin Europy
Bez uprzedzeń Dwaj liderzy Platformy Obywatelskiej – Donald Tusk i Jan Rokita – wyłożyli obszernie w „Gazecie Wyborczej”, jak wyobrażają sobie stosunki Polski z krajami już należącymi do Unii Europejskiej. Jeśli polski rząd postępowałby w myśl zaleceń Tuska i Rokity, najwyższym osiągalnym stopniem zbliżenia Polski do Unii byłaby pokojowa koegzystencja. „Istotą naszego stanowiska – piszą – jest (…) płynąca z lekcji Konwentu konkluzja, że w polityce nadal liczy się siła, a nie deklaracje
Liberalizm? Źle się kojarzy
Bez uprzedzeń Trzeba rozróżniać – głosił wielki ekonomista J.B. Say – zasady tworzenia bogactwa narodowego od zasad dobrego ustroju politycznego. „W zasadzie bogactwo nie zależy od urządzeń politycznych”. Gospodarka może rozwijać się przy różnych formach rządu, jeżeli państwo jest dobrze administrowane. „Istniały narody bogacące się za monarchii absolutnej, istniały też rujnowane przez rządy ludowe. Jeżeli nawet wolność polityczna bardziej sprzyja rozwojowi bogactw, to jedynie pośrednio, tak samo jak korzystniejsza
Bękart jałtański
Bez uprzedzeń W polityce zachodzi zjawisko, które można by nazwać determinizmem znaczeń. Znaczenie przypisane interpretacyjnie jakiemuś wydarzeniu może spowodować nieprzewidziane obiektywne następstwa. Kto się spodziewał, że wielki, rozlegający się w całym świecie krzyk potępiający „czystki etniczne” w Kosowie i zrównujący je ludobójstwem ośmieli niemieckich tzw. wypędzonych do stawiania swoich nieszczęść na równi ze zbrodniami popełnionymi przez hitlerowskie Niemcy na Żydach i Polakach. (Skoro się o tym wspomniało, trzeba dodać, że „czystki etniczne” w Kosowie nastąpiły dopiero po wojnie
Ostrzeżenia i zachęty
Bez uprzedzeń Gdy widzę gromadkę ludzi patrzących w jedną stronę, chcąc nie chcąc także zwracam oczy w tym kierunku. Wszyscy piszą o SLD, ja także nie mogę się przed tym powstrzymać. Cenię sobie czynne prawo wyborcze i z dwuletnim wyprzedzeniem troszczę się o to, na jaką partię będę mógł głosować, gdy SLD pod wpływem zewnętrznych ataków i wewnętrznych sprzeczności rozpadnie się. Nie musi się aż rozpadać – wystarczy, że zachowa swoją tożsamość nijakości, a kłopot wyborczy będę miał. Określenia „lewica”
