Historia
Kto może być biskupem?
Tajne sprawozdanie z rozmów polskiej delegacji z arcybiskupem Casarolim W jednym z poprzednich numerów „Przeglądu” opublikowaliśmy pochlebne wypowiedzi wysokich dostojników kościelnych o Edwardzie Gierku, który w grudniu 1970 r. został I sekretarzem KC PZPR. Nowe władze od początku dawały do zrozumienia, że zależy im na polepszeniu stosunków zarówno z Episkopatem w kraju, jak też z Watykanem. Już w marcu 1971 r. doszło do spotkania premiera Piotra Jaroszewicza z prymasem Stefanem Wyszyńskim, na którym omówiono sprawy związane z przygotowaniem ustaw pozwalających na nadanie Kościołowi prawa własności
Popławski czy Gorochow?
Jakie jest prawdziwe nazwisko dowódcy 1 i 2 armii Wojska Polskiego Z niejakim zdziwieniem przeczytałem w indeksie nazwisk do znakomitej pracy Antoniego Czubińskiego „Polska i Polacy po II wojnie światowej” informację, że właściwe nazwisko i imię gen. Stanisława Popławskiego, dowódcy 2 i 1 armii WP, a później wiceministra obrony w pierwszym dziesięcioleciu Polski Ludowej, brzmiało Siergiej Fiodorowicz Gorochow. Zdziwienie moje nieco się zmniejszyło, kiedy zobaczyłem podobną informację w nowej, opracowanej w latach 90. sześciotomowej Encyklopedii
Urojony sekretarz PPR
Bogdan Musiał i Piotr Gontarczyk „odkryli” niedawno na łamach dodatku do „Rzeczpospolitej” „Plus-Minus” nieznanego dotąd sekretarza okupacyjnej Polskiej Partii Robotniczej. Miał nim być Witold Kolski, oczywiście – jak podkreślają – Żyd, Baruch Cukier ze Zgierza, ponadto ruski sługus, enkawudzista i „zastępca oficera politycznego” w Armii Czerwonej. Kolski jest postacią historyczną, był działaczem KPP, w latach 1940-1941 we Lwowie redagował „Czerwony Sztandar” i źle zapisał się w pamięci sekciarskimi oraz donosicielskimi artykułami.
W cztery oczy z Bushem
Notatka ze spotkanie gen. Jaruzelskiego z prezydentem USA 13 lat temu, w dniach 9-11 lipca, Polskę odwiedził prezydent USA George Bush. Była to jedna z najdonioślejszych wizyt dyplomatycznych w tym ważnym dla kraju i całej Europy roku. Obok zwyczajowych gestów, składania kwiatów, śniadań i obiadów Bush spotkał się z gen. Jaruzelskim na dwugodzinnej rozmowie w cztery oczy. Spotkanie to odczytano jako poparcie USA dla generała i jego kandydatury na stanowisko prezydenta. Podróż Busha do Polski
Kulisy wyboru Jaruzelskiego
Generalskie manewry, czyli jak wybierano pierwszego Prezydenta RP 19 lipca 1989 r. generał Wojciech Jaruzelski został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta państwa. Droga do tego była trudna i do dzisiaj wzbudza wiele emocji. O tym, że zostanie powołana instytucja prezydenta, zadecydowano w trakcie obrad Okrągłego Stołu. Nie było jednak jasności, kto ma kandydować na to stanowisko. Sytuacja skomplikowała się po wyborach 4 czerwca 1989 r., które przyniosły porażkę PZPR. Zamieszanie wywołało telewizyjne wystąpienie
Gierek na premiera
Relacja Stanisława Trepczyńskiego o Gomułce i wydarzeniach z Grudnia’70 20 czerwca zmarł w Warszawie, wieku 78 lat, Stanisław Trepczyński. Był jednym z najbliższych współpracowników Władysława Gomułki. Przez wiele lat pełnił funkcję kierownika Kancelarii Sekretariatu KC PZPR. W latach 70. poświęcił się dyplomacji, między innymi był wiceministrem spraw zagranicznych, a w latach 1977-1981 ambasadorem PRL we Włoszech i na Malcie. Jednocześnie działał niezwykle aktywnie na forum ONZ. W „Przeglądzie” i „Przeglądzie Tygodniowym” publikowaliśmy wielokrotnie jego artykuły,
Kilometry taśmy
W telewizyjnych archiwach znajduje się 115 tys. filmów i kilkaset tysięcy programów Archiwa to jeden z największych skarbów TVP. Wrażenie robią związane z nimi liczby: 115 tys. filmów, 150 tys. analogowych taśm magnetowidowych i 10 tys. taśm cyfrowych. Zbiory foniczne zawierają 28 tys. pozycji. W sumie w archiwach telewizji publicznej i jej ośrodków regionalnych znajduje się ponad 600 tys. taśm. To kilkaset tysięcy godzin programów. Wśród nich są filmy fabularne i dokumentalne,
Odsiecz Hallera
Walki o Lwów i konflikt polsko-ukraiński w latach 1918-1921 W świadomości przeciętnego Polaka walka o wschodnie granice odradzającego się państwa polskiego w latach 1918-1921 toczyła się głównie z Rosją. Tymczasem zaczęła się ona starciem z ludnością ukraińską, która jesienią 1918 r. także podjęła walkę o utworzenie własnego państwa. Świadomość narodowa Ukraińców kształtowała się od połowy XIX w. Nie dysponowali oni jednak własnymi tradycjami państwowymi ani większą grupą inteligencji. Inteligencję ukraińską tworzyli głównie nauczyciele
Prymas Wyszyński o Edwardzie Gierku
Grudzień 1970 r. w dokumencie MSW Trwający proces generała Jaruzelskiego i innych polityków w sprawie odpowiedzialności za wydarzenia na Wybrzeżu w grudniu 1970 r. nie pozwala zapomnieć o tamtych wydarzeniach. Wciąż pojawiają się nowe opracowania i dokumenty. Stosunkowo najmniej wiadomo o postawie Kościoła katolickiego wobec tego dramatu. Obowiązuje teza, że prymas Wyszyński, a za nim inni hierarchowie, potępili działania władz i sceptycznie odnosili się do nowego I sekretarza KC PZPR. Odnaleźliśmy dokument, który ukazuje, jak reagowali dostojnicy kościelni na wydarzenia
Partia działa słabo
„Polski sierpień” i stan wojenny oczami radzieckiego aparatczyka Wprowadzenie stanu wojennego w Polsce nie uspokoiło radzieckich towarzyszy. Przez kolejne miesiące uważnie obserwowali rozwój sytuacji w naszym kraju. Nie byli zachwyceni rozwojem wydarzeń. Polska nadal była zbyt liberalna. Krytykowano ówczesnych przywódców PZPR i rząd za miękkość, chwiejność. Notatka, którą zamieszamy poniżej, dobrze ukazuje nastroje i oceny radzieckich aparatczyków, a także ich sympatie i antypatie wśród polskich polityków. Dokument pochodzi ze zbiorów Archiwum Dokumentacji
