Nauka

Powrót na stronę główną
Nauka

Piekło starożytnych budowniczych

Egipcjanie harujący przy budowie nowej stolicy faraona umierali w dwudziestym roku życia Słynne starożytne budowle, miasta, świątynie, pałace przypisywane są wybitnym królom i władcom. Ale monarcha był tylko rozkazodawcą i inicjatorem ambitnego dzieła, brudną robotę wykonywali inni. Ich życie było ciężkie, pełne wyrzeczeń i krótkie. Świadczą o tym kości antycznych kamieniarzy, robotników bądź tragarzy pochodzących z najniższych warstw społecznych. Te doczesne szczątki antycznych proletariuszy budzą coraz większe zainteresowanie archeologów. Istotę

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Eureka

ZDROWIE Nadzieja na leczenie udaru Udar mózgu dotyka w Polsce co roku ponad 70 tys. osób, z czego 30 tys. umiera. 80% udarów to udary niedokrwienne wywołane zablokowaniem dopływu krwi do tętnic mózgowych. Najskuteczniejszym lekiem podawanym przy tym rodzaju udaru jest tkankowy aktywator plazminogenu (tPA), który może rozpuścić zakrzep blokujący naczynia. Problem w tym, że trzeba go podać maksimum trzy godziny po udarze, podany później może spowodować krwotok. Z tego powodu lek

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Milionerzy z NASK

Domena .pl była dobrą marką, ale to nie znaczy, że wszystko z .pl jest polskie Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa NASK to instytucja znana każdemu użytkownikowi internetu w Polsce. Niemal wszystkie krajowe instytucje, państwowe i prywatne, mają tutaj zarejestrowane swoje domeny, które zaczynają się na www, a kończą dwiema literkami .pl. Niedawno zarejestrowano milionową domenę.pl. Dyrektor NASK, dr Maciej Kozłowski, broni się jednak przed określaniem swojej firmy mianem instytucji narodowej. – To przesada, aby

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Moctezoma nie był idiotą

Archeolodzy odnaleźli ruiny pałacu ostatniego władcy Azteków W stolicy Meksyku archeolodzy dokonali elektryzującego odkrycia. Odnaleźli ruiny pałacu ostatniego władcy Azteków, Moctezomy (Montezumy). Budowla wznosiła się niegdyś we wspaniałej stolicy Tenochtitlan, bajecznym mieście na jeziorze, jednej z największych metropolii ówczesnego świata. Podczas renowacji budynku pochodzącego z czasów kolonialnych, w którym obecnie znajduje się Muzeum Kultury, natrafiono na mur oraz na posadzkę tajemniczego pomieszczenia, wykutą z czarnego bazaltu. Jak stwierdziła archeolog Elsa Hernandez,

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Eureka

ZWIERZĘTA Morza bez fok Ostatnią mniszkę antylską (Monachus tropicalis) widziano w 1952 r. w Morzu Karaibskim, na rafie Serranilla Bank między Jamajką a Jukatanem. Ponieważ foki żyją ok. 20-30 lat, według naukowców jakieś dorosłe osobniki mogły przetrwać do lat 60. czy 70., jednak gatunek ten uznano za wymarły. Teraz potwierdzono to oficjalnie, po pięcioletnich badaniach prowadzonych przez Narodową Administrację Oceanu i Atmosfery (NOAA). Mniszki antylskie to pierwszy gatunek fok wymarły z winy człowieka, z powodu przełowienia.

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Alzheimer w kleszczach

Czy wreszcie pojawi się skuteczne lekarstwo przeciwko „chorobie zapomnienia”? To jedna z najbardziej przerażających chorób. Choroba Alzheimera niszczy pamięć, unicestwia osobowość. Mózg dotkniętych tą śmiertelną plagą powoli, lecz nieustannie ulega degeneracji. Problem jest bardzo poważny. Wydłuża się przeciętna długość życia, wzrasta światowa populacja, a więc także liczba chorych. Obecnie na alzheimera cierpi 24 mln osób. Eksperci Światowej Organizacji Zdrowia przewidują, że w 2020 r. będą już 42 mln chorych, a w 2040 r. –

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Eureka

ZDROWIE Zbadaj się za darmo Teoretycznie wiemy, że nadciśnienie krwi może się skończyć zawałem lub udarem, a im szybciej wykryje się chorobę, tym łatwiej ją wyleczyć. Mimo to 53,4% Polaków nie bada się, bo uważa się za zdrowych, prawie 25% nie ma na to czasu, a dla ponad 11% badania są za drogie. Szansę na darmowe przebadanie się stwarza program „Teva – 360 stopni dla zdrowia”, służący profilaktyce chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, przewlekła

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Triumf boga Re

W czasach V Dynastii doszło w Egipcie do prawdziwej rewolucji religijnej W Egipcie dokonano elektryzującego odkrycia. Tak przynajmniej twierdzi sławny Zahi Hawass, sekretarz generalny tamtejszej Najwyższej Rady Starożytności. W Sakkarze, wielkim cmentarzysku faraonów i ich dworzan, ponownie odnaleziono tzw. bezgłową piramidę, pogrzebaną pod piaskami pustyni. Prawdopodobnie wzniósł ją faraon Menkauhor z V Dynastii, panujący 4,4 tys. lat temu. Ruiny tej budowli po raz pierwszy penetrował pruski uczony Karl Richard Lepsius, który w listopadzie 1842 r. rozpoczął sześciomiesięczną

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Amazonka już bez tajemnic

Towarzystwo Geograficzne w Limie wydało ostateczny werdykt w sprawie źródła Amazonki. Ustalił je Jacek Pałkiewicz Ustalenie źródłowego odcinka rzeki głównej zwykle nastręcza badaczom dużo trudności, bo rzadko spełnione są równocześnie wszystkie wymagane kryteria hydrologiczne. Nic więc dziwnego, że zagadka źródeł Amazonki, podobnie jak Nilu, od dawna była przedmiotem niekończących się spekulacji i sporów o charakterze akademickim. Kilka tygodni temu Rada Zarządzająca Towarzystwa Geograficznego w Limie postanowiła rozstrzygnąć narosłe kontrowersje i manipulacje dotyczące

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.

Nauka

Zagadka rzymskich katakumb

Szczątki chrześcijańskich męczenników czy cmentarz jasnowłosych bestii? Odkrycie było zarazem fascynujące i makabryczne. W rzymskich katakumbach świętych Piotra i Marcellina znaleziono pięć wielkich komór grobowych, a w nich szkielety ok. 1,2 tys. Rzymian, zmarłych prawie jednocześnie. Pogrzeby odbyły się w czasie najwyżej kilku miesięcy. „Oto szczątki chrześcijańskich męczenników, zgładzonych za to, że nie chcieli składać ofiar cesarzowi i pogańskim bogom”, pomyśleli od razu naukowcy. Ale potem pojawiły się wątpliwości. Na starożytne miejsce pochówku

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.