Wpisy od Bronisław Tumiłowicz
Pasożyt – wróg czy przyjaciel?
Nawet gdy nie odczuwamy choroby, nasze zachowanie i odporność mogą być zmienione przez pasożyty Dr Piotr Borkowski – specjalista w dziedzinie chorób zakaźnych, Uniwersytet Medyczny w Warszawie Czy pasożyty są w stanie manipulować człowiekiem bez jego wiedzy? – Są takie pasożyty, ale nie należy tworzyć poczucia zagrożenia. Choroby pasożytnicze ludzi w porównaniu do okresu sprzed wielu lat czy do krajów tzw. Trzeciego Świata nie są u nas częste i bardzo groźne. Można starać się ich unikać. Obecnie najczęściej pojawiają się pasożytnicze choroby
Młodzi dochodzą
Złota siedemnastka młodej polskiej plastyki Kto jest młodym w sztukach pięknych? Definicja wydaje się bardzo trudna, bo dopiero duży dorobek artystyczny i trwałe miejsce na rynku pozwalają naprawdę dostrzec talent. Wciąż zatem uchodzą za młodych twórcy, którzy przekroczyli lat 40, a nawet 50, np. Dorota Nieznalska (44 l.), Wilhelm Sasnal (45 l.), Paweł Althamer (50 l.), Piotr Uklański (50 l.) czy Artur Żmijewski (51 l.). A co z młodszymi? W naszym przeglądzie postawiliśmy
Pogromca rozwodów
To mit, że po rozwodzie kończą się problemy. Niektórzy twierdzą, że dopiero wtedy się zaczynają Marek Grabowski – socjolog, inicjator kampanii RatujRodzine.pl, prezes Fundacji Mamy i Taty Dane statystyczne mogą przerazić – rozpada się 43% małżeństw. Prawie co drugi związek, z założenia zawierany na całe życie, z góry jest skazany na niepowodzenie. Przypomina to epidemię. – Uznaliśmy, że nie wystarczy tylko mówić, że jest źle, ale trzeba szykować działania zaradcze. Opracowaliśmy z pomocą różnych organizacji pozarządowych i przedstawicieli
Teatr dla każdego
Księżniczka na ziarnku grochu nie zostanie kosmonautką Adolf Weltschek – reżyser, aktor, scenarzysta, dyrektor Teatru Groteska w Krakowie Kto tak nazwał pański teatr? To dobry szyld dla placówki kulturalnej? – Autorami nazwy są ojcowie założyciele Groteski, małżeństwo Zofia i Władysław Jaremowie. Nie mogło być inaczej, skoro głównymi scenografami teatru byli malarz Kazimierz Mikulski oraz Lidia i Jerzy Skarżyńscy. To było wówczas środowisko postępowej, lub jak ktoś woli „rewizjonistycznej”, inteligencji krakowskiej skupionej
Ostatni wielki wizjoner
Stephen Hawking 1942-2018 Już godzinę po jego śmierci dziennikarze zaczęli szukać tajemnych znaków, które tworzą legendę. Bo jak wytłumaczyć racjonalnie, że urodził się w 300. rocznicę śmierci Galileusza, a zmarł dokładnie w dniu urodzin Alberta Einsteina, którego teoria wyznaczyła Hawkingowi kierunek pracy naukowej? A w dodatku na 14 marca ustanowiono w latach 80. Światowy Dzień Liczby Pi, która sama w sobie jest tajemnicą, bo zawiera nieskończoną ilość cyfr po przecinku. To stała matematyczna, która pojawia się w wielu
Tajemnice mózgu
Mamy już ponad 80 tys. pacjentów chorych na parkinsona, u których implanty regulują bezwolne drgania kończyn i osłabiają ból Dr Włodzimierz (Vlodek) Siemionow – amerykański ekspert i konsultant w dziedzinie inżynierii biomedycznej Czy rzeczywiście człowiek wykorzystuje tylko ok. 10% swoich zdolności mózgowych? – Tak. To prawda powszechnie uznana. Te jedyne 10%, czy to objętościowo, czy wagowo, to neurony, tzw. szare komórki, reszta zaś, czyli 90%, to satelitarna substancja wspomagająca, komórki glejowe. Choć nie bierze ona bezpośrednio udziału
Co jemy na pewno?
Wyprodukowanie parówek bez jakiegokolwiek mięsa nie stanowi dziś problemu Prof. Stanisław Kowalczyk – ekspert ze Szkoły Głównej Handlowej i Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Na czym polega fałszowanie żywności? – Punktem odniesienia w badaniu fałszerstw żywności jest tzw. deklaracja producenta. Każdy producent w Unii Europejskiej w zależności od rodzaju wytwarzanej żywności ma trzy możliwości zastosowania deklaracji. Pierwsza – chce, by jego produkt był zgodny z normami unijnymi, zresztą kiedy produkuje np. masło, inaczej nie może
Zrób sobie mózg
Jeśli autor nie ma nic do powiedzenia, może go zastąpić dobrze wyszkolona małpa albo odpowiednio zaprogramowana maszyna Prof. Zygmunt Vetulani – informatyk i inżynier języka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Czy w konstruowaniu sztucznej inteligencji nasze możliwości są nieograniczone? – Przede wszystkim nasza wiedza w tej dziedzinie jest stosunkowo nikła, niepełna i nie sądzę, żeby można było mówić o „nieograniczonych możliwościach”. To raczej nieosiągalne, bo wiemy dużo, ale ciągle za mało. A jednak są optymiści, którzy przewidują, że istnieje 50-procentowe prawdopodobieństwo osiągnięcia przez sztuczną inteligencję ludzkiego
Jak śpiewać hymn
Niech będzie głośno, niech gardła się wydrą do woli, ale niech to będzie podobne do oryginału! A nas stać tylko na zawodzenia Klaudia Pasternak – kompozytorka i dyrygentka, dwukrotnie nominowana do Paszportu „Polityki” Dyrygentura i kompozycja to nadal specjalności zdominowane przez mężczyzn. Czy natrafia pani na szklany sufit? – Chciałabym, by kiedyś tego pytania nie stawiano, ani w środowisku muzycznym, ani w innych zawodach. Sufitu jest mniej niż kiedyś, ale nadal odczuwam go dotkliwie. Mierzenie się z materią twórcy, kompozytorki i dyrygentki, w świecie, w którym decydentami są artyści
Perły i plewy 2017
Największe osiągnięcia i buble w polskiej kulturze Rok 2017 był dla kultury trudny, ale właśnie w takich czasach kultura nabiera szczególnego znaczenia. Jak powiedział jeden z naszych rozmówców, staje się ona języczkiem u wagi, barometrem tego, co się dzieje w kraju. Zapytaliśmy ekspertów kulturalnych i ludzi obcujących z kulturą na co dzień, co z naszego rocznego dorobku utkwiło im pamięci, co wydawało się perłą, a co plewą. SŁAWOMIR PIETRAS, dyrektor teatrów operowych, koneser sztuki i felietonista Perły 1. Funkcjonowanie,
