Wrzody atakują!

Dolegliwości żołądka i dwunastnicy często pojawiają się wiosną. Nasila je stres, a także zbyt duża ilość leków, kawy i herbaty Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy bardzo często daje o sobie znać właśnie wiosną. W wyniku zachwiania równowagi między zdolnością ochronną błony śluzowej a działaniem trawiącym soku żołądkowego powstaje wrzód – mały, kraterowaty ubytek lub otwarta nadżerka śluzówki żołądka albo jelita cienkiego. Istotne znaczenie ma również zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Na tę dolegliwość częściej zapadają mężczyźni i osoby z grupą krwi “0”. Żołądek trawi siebie? W zdrowym żołądku panuje równowaga – błona śluzowa jest dobrze ukrwiona i wydziela dostatecznie dużo substancji, aby ochronić się przed działaniem kwasów żołądkowych, które powinny jedynie trawić pokarm. Gdy ta równowaga na skutek czynników zewnętrznych (nikotyna, kofeina, stres, gniew) czy infekcji Helicobacter pylori zostaje zachwiana, zwiększa się wydzielanie kwasów, żołądek zaczyna trawić sam siebie i powstaje wrzód wyglądający jak krater. Bezpośrednią przyczyną jego powstania jest działanie kwasu solnego, jednego ze składników soków trawiennych, na śluzówkę. Kwas solny jest niezbędny do trawienia pokarmów, jednak gdy żołądek produkuje go w nadmiarze, tworzy się nadżerka i może dojść do choroby wrzodowej. Nadprodukcję kwasu solnego może też spowodować nadużywanie niektórych niesterydowych środków przeciwzapalnych, picie nadmiernych ilości kawy, życie w ciągłym napięciu i stresie, pośpieszne pochłanianie jedzenia itp. Dawniej sądzono, że przyczyną wrzodów jest nadmiar pepsyny i innych soków trawiennych. Późniejsze badania wykazały, że u wielu chorych nie występuje nadmierne wydzielanie pepsyny, a mimo to mają chorobę wrzodową. Powstała więc teoria, że do powstania owrzodzeń przyczyniają się czynniki genetyczne, m.in. zbyt cienka i delikatna warstwa śluzu pokrywającego żołądek i dwunastnicę. Przyczyny choroby wrzodowej nie są do końca wyjaśnione, wiadomo jedynie, że wiąże się ją ze skłonnościami dziedzicznymi, zaburzeniami autoregulacji żołądkowej, czynnikami emocjonalnymi (stresy), paleniem tytoniu, piciem alkoholu, zażywaniem niektórych środków przeciwbólowych, nieregularnym jedzeniem i infekcją Helicobacter pylori. Bakterię Helicobacter pylori odkryto w roku 1983. Stwierdzenie jej wpływu na powstawanie wrzodów żołądka i dwunastnicy miało ogromne znaczenie dla chorych, gdyż wielu z nich można wyleczyć, podając im antybiotyki (nie stosuje się ich u nosicieli, którzy nie mają objawów choroby). Z badań wynika, że pojedyncze lub mnogie owrzodzenie żołądka występuje u jednej spośród 10 osób. Wrzód dwunastnicy pojawia się zwykle między 40. a 50. rokiem życia, żołądka – w wieku 50-60 lat. Ponieważ często choroba przebiega bezobjawowo, bywa, że w ciągu roku ulega samowyleczeniu. PIECZENIE I SSANIE Nasilają się zazwyczaj wiosną i jesienią. Począwszy od października w gabinetach gastrologów i internistów zjawia się więcej chorych z owrzodzeniem żołądka i dwunastnicy. Wiosną dolegliwości ponownie się nasilają. Te szczyty zachorowań nie mają uzasadnienia medycznego, ale są faktem statystycznym. Przebieg i objawy choroby bywają bardzo zróżnicowane. Niektórzy skarżą się na pieczenie w żołądku lub uczucie ssania, najczęściej występujące na czczo. Inni mają po jedzeniu mdłości, odczuwają wzdęcia, nawet nieustanny głód. W przypadku wrzodów dwunastnicy pacjenci najczęściej skarżą się na bóle brzucha umiejscowione zwykle na prawo od pępka, występujące na czczo, w kilka godzin po jedzeniu lub w nocy, żołądka zaś – poniżej mostka (stąd niekiedy – przed dokładnym zbadaniem – brane są za objawy zawału serca), pojawiające się podczas jedzenia lub bezpośrednio po nim. U niektórych pacjentów choroba może nie dawać żadnych objawów. W pewnym momencie dochodzi do ostrego krwotoku w postaci wymiotów świeżą krwią lub przypominających fusy czarnej kawy, bądź występują czarne, smoliste stolce, świadczące o krwawieniu z przewodu pokarmowego. Krwotok oznacza, że wrzód przebił ścianę żołądka. Pierwszym objawem perforacji (przedziurawienia) jest nagły, ostry ból brzucha, mogący promieniować do barków i pleców, wzmagający się przy każdym ruchu. Chory jest blady, oblany zimnym potem, brzuch robi mu się twardy jak deska. Taki stan wymaga natychmiastowej pomocy chirurgicznej i stanowi zagrożenie dla życia. Innym powikłaniem może być niedrożność powstała na skutek powodującej zwężenie blizny,

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.
Aby uzyskać dostęp, należy zakupić jeden z dostępnych pakietów:
Dostęp na 1 miesiąc do archiwum Przeglądu lub Dostęp na 12 miesięcy do archiwum Przeglądu
Porównaj dostępne pakiety
Wydanie: 15/2001, 2001

Kategorie: Zdrowie