Opinie
Kto jest panem, a kto chamem w XXI wieku
Relacje feudalne występują w całej administracji, szkolnictwie wyższym i służbie zdrowia oraz w 80% firm prywatnych Pan, cham, chłop pańszczyźniany, szlachta, folwark to pojęcia z innej epoki. Ich echo można jednak usłyszeć podczas dyskusji na temat relacji społecznych w dzisiejszej Polsce. Kto jest dzisiaj panem, a kto chamem? Prof. Andrzej Leder, autor książki „Prześniona rewolucja”, podczas dyskusji na temat pańszczyzny zwrócił uwagę na fakt, że pojęcie relacji folwarcznych należy traktować metaforycznie. Należy pamiętać,
Obcy kapitał z ograniczonym zaufaniem
Jedynym kryterium otwarcia na kapitał zagraniczny nie może być tworzenie byle jakich miejsc pracy W każdym kraju są obszary świadomości kształtowane przez mity narodowe, ale w krajach nowoczesnych dominujący nurt myślenia państwowego stanowi realizm. Oznacza on kierowanie się we wszelkim działaniu rozumem, logiczną analizą zdarzeń, obliczaniem, a nie uczuciami czy intuicją. W Polsce mity silnie odwołujące się do przeżyć i emocji mają niestety wpływ także na myślenie o gospodarce. Każda dyskusja o polskiej gospodarce musi uwzględniać nasze relacje
Syryjski kocioł
Rozwiązanie kryzysu powinno się zacząć nie od Damaszku, ale od Nowego Jorku Po pięcioletniej brutalnej i bezsensownej wojnie w Syrii bilans to pół miliona zabitych i ponad połowa mieszkańców 22-milionowego kraju pozbawiona swoich domostw. Według danych ONZ prawie 5 mln ludzi skazanych jest na wegetację na terenach, do których pomoc humanitarna nie może dotrzeć. Niemal 5 mln Syryjczyków uciekło do sąsiednich krajów, wypełniając przeludnione obozy uchodźców w Turcji, Libanie, Jordanii czy Iraku i zagrażając stabilności politycznej i społecznej tych
Jeden naród, dwa społeczeństwa
Czym bogaci różnią się od pozostałych Dzisiaj, w czasach po kryzysie finansowym, gdy tak wiele osób spogląda z niepokojem czy nawet gniewem na astronomiczne pensje i premie dyrektorów, poważny i niezależnie myślący egalitarysta powinien zadać sobie pytanie, co jest właściwie złego w olbrzymich nierównościach dochodowych i majątkowych. Czy większość ludzi nie pada po prostu ofiarą zazdrości (którą częściej uznaje się za wadę niż za cnotę)? Dlaczego oburza nas wysokość pensji menedżerów, ale nie pomstujemy na bajeczne zarobki gwiazd sportu i rozrywki, zazwyczaj
Logika Mieszka
Celebrowana była ostatnio 1050. rocznica chrztu księcia Mieszka. Uczeni rozwodzili się nad przyczynami i konsekwencjami przyjęcia chrześcijaństwa przez władcę ziem, które stały się kolebką polskości. Prezydent w homilii wygłoszonej w Poznaniu udowadniał, że nowa religia stworzyła Polskę. Wspólnym mianownikiem rozważań było przyjęcie założenia, że genialny władca świadomie wytyczył tysiącletnią historię Polski. Wprawdzie nie ma dowodów pisanych i niewiele jest odkryć archeologicznych wyjaśniających historię X w., ale tym łatwej snuć domysły i przypuszczenia. Inaczej
Z perspektywy wnuczka fornala
Niewielu inteligentów „zza stodoły” będzie pamiętać, komu zawdzięczają bezpłatne kształcenie Nawiązując do felietonu Anny Tatarkiewicz „Pogoda dla klasy średniej” z nr. 13 PRZEGLĄDU oraz wielu wcześniejszych, w których rzetelnie przedstawiała chłopską dolę i uwarunkowania, które doprowadziły do powstania Polski Ludowej, chciałbym zapewnić autorkę, że jako tzw. inteligent z awansu społecznego pamiętam o tym, komu zawdzięczam nie tylko wykształcenie. I chciałbym złożyć na ręce Pani Anny Tatarkiewicz podziękowania całemu przedwojennemu pokoleniu, w tym lewicowej inteligencji, często pochodzenia szlacheckiego, za zbudowanie
Pożyczam, nie posiadam
Dla młodego pokolenia wolność to prawo przyłączania się do innych Jeżeli własność prywatna jest definiującą cechą systemu kapitalistycznego, to prywatny samochód jest jej najbardziej typowym przykładem. W wielu regionach świata więcej ludzi posiada samochody niż domy. Często auto jest najcenniejszym i najwyżej cenionym elementem majątku. (…) Człowiek nigdzie nie czuje się bardziej wolny, niż gdy siedzi za kierownicą w zamkniętym pojeździe, który może pomnożyć jego fizyczne możliwości o siłę koni mechanicznych.
Skutki polityki historycznej
U Snydera czy Daviesa nie ma prawie śladów walk 1. i 2. Armii WP Pierwsza myśl, jaka nasunęła mi się po przeczytaniu wywiadu z Andrzejem Celińskim „Nomenklatura głuptaków” (PRZEGLĄD nr 12), dotyczyła konieczności wydania tego wywiadu w formie broszurki i rozesłania jej do liceów i na wydziały historii. Potem jednak uświadomiłem sobie, że prawie żaden licealista o profilu humanistycznym, a nawet student historii, nie wie, kim był np. Kazimierz Moczarski. Powitałem koniec II wojny światowej jako 14-letni młodzieniec i widziałem na murach
Wyklęci karmieni złudzeniami
Na emigracyjnym Londynie ciąży współodpowiedzialność za rozstrzeliwania, tortury i więzienie zbrojnego środowiska niepodległościowego Relacje z uroczyście obchodzonego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych wymagają postscriptum, aby pamięć nie stała się kolejną ofiarą polityki historycznej. Po Teheranie, Jałcie, Poczdamie, po cofnięciu uznania dyplomatycznego rządowi emigracyjnemu przez zachodnich aliantów i po nawiązaniu przez nich stosunków z rządem w Lublinie wiadomo było, że Stalin nie przestraszy się resztek polskiego podziemia w postaci leśnych ludzi. Wszelka dalsza walka pozostałych oddziałów państwa podziemnego
Rodzić będzie biedota
Po kilku latach od zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej będziemy społeczeństwem chorych i ułomnych Nie mogę wyjść z domu. Nie mogę nawet wstać z łóżka. A chciałabym iść na wiec przeciwko złożonemu w Sejmie projektowi nowej ustawy antyaborcyjnej. Jestem przeciwna tej ustawie nie tylko z powodów światopoglądowych, bo przecież – moim i nie tylko moim zdaniem – tzw. życie poczęte nie jest człowiekiem. A jeśli mamy chronić życie w ogóle, nie widzę specjalnej różnicy między życiem poczętym człowieka a życiem innych gatunków. Skoro mamy chronić
