Lodziarnia na Chmielnej trzyma się mocno

Lodziarnia na Chmielnej trzyma się mocno

Warszawa 24.02.2023 r. VARSO TOWER - wiezowiec - siedziba - Narodowe Centrum Badan i Rozwoju. fot.Krzysztof Zuczkowski

Na straży nienaruszalności interesów Narodowego Centrum Badań i Rozwoju stoi prawo „NCBR – miliardy rozdane, innowacyjności brak”, stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli w komunikacie z 13 października br., podsumowującym wyniki kontroli konkursu Szybka Ścieżka – Innowacje Cyfrowe (1/1.1.1/2022) realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Organizacja, przebieg i rezultaty tego konkursu wywołały polityczną burzę na początku tego roku. W jej efekcie ze stanowisk odeszli wiceminister w resorcie funduszy i polityki regionalnej Jacek Żalek oraz pełniący obowiązki dyrektora NCBR Paweł Kuch. Inspektorzy NIK nie zajęli się kompleksowym badaniem funkcjonowania Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a jedynie zgodnością z przepisami naboru wniosków w konkursie Szybka Ścieżka – Innowacje Cyfrowe oraz poprawnością stosowania przyjętych przez NCBR kryteriów i zasad przy wyborze projektów do dofinansowania. To wystarczyło, by stwierdzić olbrzymią skalę nieprawidłowości i gigantyczny problem związany z rzetelnością wydatkowania środków unijnych. Kontrolerzy NIK doszli do wniosku, że w NCBR mogą występować mechanizmy korupcjogenne, a całą sprawą zajął się Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Od lat w PRZEGLĄDZIE opisywaliśmy patologie związane z funkcjonowaniem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Problem w tym, że nic się nie zmieniło, a przyszłość rysuje się w ponurych barwach. Przedstawiliśmy m.in. historię konkursu na stanowisko dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Ogłoszony został w lipcu br., już na początku sierpnia go unieważniono, by niemal natychmiast ogłosić nowy konkurs. Zaskoczenia nie było. 29 września komisja konkursowa wskazała zwycięzcę – pełniącego obowiązki dyrektora NCBR dr. Jacka Orła. I dziś piastuje on swoją funkcję zgodnie z Ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, co w praktyce oznacza, że nie można go od razu odwołać. Jeśli przyszły rząd będzie chciał to zrobić, przyjdzie mu zmienić ustawę, a to może zawetować prezydent Andrzej Duda. Bez względu więc na to, jakie patologie w działalności tej instytucji ujrzą światło dzienne, niewiele będzie można zrobić i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, wywianowane dziesiątkami miliardów złotych funduszy unijnych, zapewne stanie się cichą przystanią dla ludzi odchodzącej władzy. Pieniądze lubią ciszę Prokuratura zajmująca się nieprawidłowościami w NCBR z pewnością nie będzie się śpieszyła. A i przyszły rząd raczej nie będzie się kwapił do ujawniania patologii, gdyż mogłoby to się wiązać z koniecznością zwrotu środków pozyskanych z Brukseli. W najbliższych latach Narodowe Centrum Badań i Rozwoju będzie uczestniczyło w wydatkowaniu ok. 36 mld zł z funduszy europejskich. Zakładam, że premier Donald Tusk odrobił lekcję z lat 2012/2013, gdy Komisja Europejska zablokowała wypłatę Polsce 4 mld euro na inwestycje drogowe w związku z informacjami o wykrytej zmowie cenowej firm budowlanych. By uwolnić te środki, w lutym 2013 r. ówczesna minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska wraz z ministrem transportu Sławomirem Nowakiem musieli rozmawiać w Brukseli z Johannesem Hahnem, komisarzem odpowiedzialnym za politykę regionalną. Udało się. Nasz kraj pieniądze wówczas otrzymał. Kolejny raz zablokowano nam środki w reakcji na osławioną reformę wymiaru sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Wkrótce nowej ekipie zapewne przyjdzie dogadywać się z dyrektorem Orłem, by ten zatrudnił w NCBR wskazane przez rząd osoby. Chodzi o to, by premier i ministrowie chociaż trochę orientowali się w tym, co się dzieje w Varso Tower przy ulicy Chmielnej 69 w Warszawie.  Zostanie to załatwione bez zbędnego rozgłosu. Bo, jak wiadomo, pieniądze lubią ciszę. A w tej lodziarni kręcą się lody za bardzo duże pieniądze.  NIK potwierdza to, o czym pisaliśmy Wielokrotnie pisaliśmy o tym, że w Europejskim Rankingu Innowacyjności nasz kraj zajmuje trzecie lub czwarte miejsce od końca, wyprzedzając tylko Bułgarię i Rumunię. W ocenie Najwyższej Izby Kontroli nie można dzisiaj potwierdzić, jaka była efektywność wydatkowania przez NCBR ok. 70 mld zł w ostatnich 15 latach. NIK dostrzegła to, lecz wstrzymała się z wnioskami, stwierdzając ogólnie, że problemem są małe wydatki polskich przedsiębiorstw na badania i rozwój, zamówienia publiczne, które w niewystarczający sposób wspierają rozwój technologii, oraz edukacja w obszarze przedsiębiorczości. W informacji NIK znajdziemy też uwagi odnoszące się do chaosu organizacyjnego w NCBR. Dyskusyjne pod względem prawnym było powołanie przez ministra

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.
Aby uzyskać dostęp, należy zakupić jeden z dostępnych pakietów:
Dostęp na 1 miesiąc 30,00 zł lub Dostęp na 12 miesięcy 250,00 zł
Porównaj dostępne pakiety
Wydanie: 2023, 44/2023

Kategorie: Kraj