Pieniądze za mieszkanie – Renta z haczykiem

Trzeba uważać, podpisując umowę tzw. renty dożywotniej W telewizyjnej reklamie miły starszy pan zachwala decyzję o podpisaniu umowy o rentę dożywotnią w zamian za przekazanie mieszkania. Ma teraz wyższe miesięczne dochody, a w mieszkaniu będzie mieszkał do śmierci. Czy rzeczywiście wszystko jest tak piękne jak w reklamie? Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w 2013 r. sprawdził, czy są przestrzegane prawa seniorów, którzy zdecydowali się przekazać swoje mieszkania w zamian za tzw. rentę dożywotnią. Skontrolowano działania wszystkich przedsiębiorców oferujących takie usługi na polskim rynku – łącznie 37 wzorów umów i 46 przekazów reklamowych. Urząd zwrócił uwagę na konieczność prawnego uregulowania sytuacji seniorów. Kwestionowane postanowienia Umowy świadczeń dożywotnich oferuje w Polsce siedem spółek. Podstawą ich działalności jest kodeks cywilny i znajdujące się w nim przepisy dotyczące umów dożywocia, renty, pożyczki lub ubezpieczenia. Prawa i obowiązki konsumentów różnią się w zależności od przyjętej podstawy prawnej umowy i podmiotu, któremu przekazali prawo własności do nieruchomości. Spośród zbadanych przez UOKiK 37 wzorów umów zakwestionowano 17 stosowanych przez pięciu przedsiębiorców. Przeciwko dwóm wszczęto postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Zakwestionowane przez UOKiK praktyki dotyczą m.in. uzależniania od zgody przedsiębiorcy zamieszkania w zbytym lokalu członków najbliższej rodziny konsumenta za jego życia. Przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają taką możliwość, a zatem konieczność uzyskania zgody świadczeniodawcy jest zbyt daleko idącym ograniczeniem i wykracza poza przepisy ustawowe. Inne budzące wątpliwości postanowienia dotyczą nakładania na konsumentów obowiązków, takich jak obciążanie ich kosztami poważnych napraw mieszkania lub domu, podczas gdy powinno to być obowiązkiem przedsiębiorcy. Konsument jest zobowiązany jedynie do ponoszenia bieżących kosztów eksploatacji i usunięcia drobnych usterek, wynikających z normalnego użytkowania mieszkania. Jedna ze spółek nakazywała nawet, pod groźbą kary umownej, informowanie o zebraniach wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. W opinii UOKiK przedsiębiorca, jako właściciel nieruchomości, powinien takie informacje pozyskiwać we własnym zakresie. Reklamy wprowadzające w błąd UOKiK zbadał łącznie 46 przekazów reklamowych. Oprócz komercyjnych ogłoszeń w prasie, radiu, telewizji oraz internecie sprawdzono ulotki, banery reklamowe, a także pisemne informacje kierowane do konsumentów. Zakwestionowanych zostało 16 przekazów reklamowych sześciu spółek. Wśród nich znalazły się reklamy, które sugerowały, że prawa konsumenta są zabezpieczone lepiej, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Przykładowo seniorzy otrzymywali informację, że w przypadku niewywiązania się spółki ze zobowiązań wobec klienta nieruchomość automatycznie do niego wróci. Tymczasem prawo nie przewiduje takiej możliwości. Aby nieruchomość wróciła do klienta, niezbędne jest złożenie oświadczenia woli przez przedsiębiorcę, w wyjątkowych przypadkach taka umowa może być rozwiązana przez sąd. Wprowadzający w błąd może być także przekaz, że poza wypłatą comiesięcznej renty spółka będzie opłacała czynsz, podczas gdy w rzeczywistości comiesięczne wypłaty były pomniejszane o wartość czynszu. Ponadto seniorzy byli błędnie informowani, że można wynająć zajmowany lokal osobie trzeciej. W rzeczywistości umowy oferowane przez przedsiębiorców nie dawały takiej możliwości. Będą zmiany w prawie Analiza UOKiK pokazała, że największym zagrożeniem dla seniorów jest brak uregulowań prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenia dożywotnie. Szczególnie niebezpieczne może to być w przypadku upadłości przedsiębiorcy, ponieważ konsument może wówczas stracić prawo do zamieszkania w nieruchomości. Innymi zagrożeniami są m.in. brak nadzoru nad prowadzeniem tego typu działalności, a także brak wymagań kapitałowych dla przedsiębiorców. Jednak uregulowanie tej sytuacji jest bliskie. 15 października 2013 r. Rada Ministrów przyjęła projekt założeń uregulowania instytucji renty dożywotniej i projekt założeń do ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym. Projektowane przepisy mają na celu uporządkowanie stanu prawnego dotyczącego umów świadczeń dożywotnich oraz wzmocnienie ochrony konsumenta w relacjach z podmiotami oferującymi takie produkty. Kredyt hipoteczny na odwrót Odwrócony kredyt hipoteczny coraz bliżej Zgodnie z przyjętymi przez Radę Ministrów założeniami do projektu ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, nowe przepisy mają chronić głównie osoby starsze, które najczęściej będą korzystać z tej formy kredytu. Kredyt pod nadzorem Odwrócony kredyt hipoteczny będą mogły oferować banki, instytucje kredytowe, oddziały banków zagranicznych oraz instytucje

Ten artykuł przeczytasz do końca tylko z aktywną subskrypcją cyfrową.
Aby uzyskać dostęp, należy zakupić jeden z dostępnych pakietów:
Dostęp na 1 miesiąc do archiwum Przeglądu lub Dostęp na 12 miesięcy do archiwum Przeglądu
Porównaj dostępne pakiety
Wydanie: 08/2014, 2014

Kategorie: ABC BANKOWOŚCI, część V